Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Mrągowie

UZASADNIENIE

Powód (...) Państwowe S.A. z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie
od pozwanego S. B. kwoty 496,11 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 16 października 2024 roku do dnia zapłaty oraz kwoty 496,11 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia
22 listopada 2024 roku do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie przez pozwanego z części nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o nr ewidencyjnym 104/8, położonej w K., gmina M., której to powód jest użytkownikiem wieczystym. Nadto domagał się zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał, że powód dokonał oględzin nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o numerze ewidencyjnym (...), położonej w K., gmina M., stwierdzając, że pozwany bezumownie zajmuje jej część w zakresie gruntu o powierzchni 645,57 m ², budynku byłego magazynu wraz z pomieszczeniem komunikacji o powierzchni 39,48 m ² przyległego do budynku mieszkalnego posadowionego na działce gruntu o numerze ewidencyjnym (...), jak i pomieszczeń budynku byłego dworca PKP o powierzchni
88,82 m ² posadowionego na w/w działce gruntu. Podał, że w dniu 29 marca 2023 roku powód skierował do pozwanego pismo, zobowiązując go do niezwłocznego zdania opróżnionej
i uporządkowanej nieruchomości w terminie do dnia 14 kwietnia 2023 roku, czego pozwany jednak nie uczynił. W dalszym ciągu zajmował oraz korzystał z opisanych części nieruchomości bez tytułu prawnego. Wskazał, że wystawił dwie noty księgowe obciążające pozwanego kwotami po 496,11 złotych z tytułu wynagrodzenia za bezumownego korzystania z opisanych części nieruchomości za miesiące wrzesień-październik 2024 roku oraz wezwał
go do zapłaty.

Pozwany S. B. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości.

W uzasadnieniu wskazał, że powód nie wskazuje konkretnie, za co żąda zapłaty, nie wskazuje jednostkowo pomieszczeń, za które rości sobie płatność, jak i nie wskazuje,
że za pomieszczenia wymienione w treści umowy najmu zawartej przez pozwanego z Gminą M. otrzymuje płatność od Gminy, a tym samym chce pod przykrywką orzeczenia sądowego doprowadzić do bezpodstawnego wzbogacenia się. Jednocześnie podniósł,
że roszczenie pozwu obejmuje także część gruntów, które stanowią przedmiot umowy zawartej przez pozwanego z jednostką podlegającą (...), która to władała przedmiotowymi gruntami
w okresie sprzed 1990 roku (umowa nieodpłatnej dzierżawy zawarta na czas nieokreślony przez pozwanego z (...) w C.). Poza tym zwrócił uwagę na okoliczność, że pomieszczenie starego magazynu przywołane w pozwie zostało wyłączone spod eksploatacji przez stronę pozwaną w wyniku okresowego przeglądu budynku, tj. magazyn został ogrodzony i zawieszono tabliczkę o treści „zakaz wstępu budynek grozi zawaleniem”. Co więcej, powód wyłączając z eksploatacji przedmiotowy budynek, zamknął pozwanemu dostęp do pozostałych dwóch pomieszczeń budynku, którego dotyczy pozew.

Sąd ustalił, co następuje:

Na działce gruntu oznaczonej numerem ewidencyjnym (...), położonej
w miejscowości K., gmina M., stanowiącej przedmiot prawa użytkowania wieczystego (...) Państwowych S.A. z siedzibą w W., dla której
to nieruchomości Sąd Rejonowy w Mrągowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą (...) posadowiony jest m.in. budynek byłego magazynu wraz
z pomieszczeniami przyległy do budynku mieszkalnego posadowionego na przedmiotowej działce gruntu oraz pomieszczenia byłego dworca.

(bezsporne, a nadto dowód: wydruk KW (...) – k. 12-25, a także dane elektroniczne z (...) dla KW (...))

W dniu 23 września 2022 roku przedstawiciele (...) Państwowych S.A.
z siedzibą w W. dokonali wizji terenowej nieruchomości stanowiącej działkę gruntu
nr 104/8, położonej w miejscowości K., gmina M., dla której Sąd Rejonowy
w M. prowadzi księgę wieczystą (...), w ramach której stwierdzili,
że S. B. nie dokonał opróżnienia i opuszczenia wraz ze wszystkimi rzeczami oraz osobami samowolnie zajętych pomieszczeń, które nie są objęte umową najmu
z dnia 30 maja 2000 roku zawartą pomiędzy Gminą M. a (...) Państwowymi S.A. z siedzibą w W..

(dowód: notatka służbowa – k. 26)

W marcu 2023 roku przedstawiciele (...) Państwowych S.A. z siedzibą
w W. dokonali kolejnej wizji terenowej nieruchomości stanowiącej działkę gruntu
nr 104/8, położonej w miejscowości K., gmina M., w ramach której stwierdzono dalsze bezumowne korzystanie przez S. B. z nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o numerze ewidencyjnym (...) w zakresie gruntu o powierzchni
645,57 m ². Wówczas też ustalono, że na przedmiotowym gruncie zgromadzone są różne przedmioty oraz wybiegi dla kóz, co utrwalono na dokumentacji zdjęciowej.

(dowód: notatka służbowa – k. 85-85v, dokumentacja fotograficzna – k. 48-84)

Z dokumentacji fotograficznej obrazującej stan nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr (...) sporządzonej na dzień 26 czerwca 2024 roku wynika, że w tym czasie S. B. w dalszym ciągu hodował na niej zwierzęta oraz przechowywał swoje rzeczy.

(dowód: dokumentacja fotograficzna – k. 60-79)

Pismami z dnia 29 marca 2023 roku (...) Państwowe S.A. z siedzibą
w W. wezwała odpowiednio S. B. i K. B.
do niezwłocznego opuszczenia części nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o numerze ewidencyjnym (...), obejmującej grunt o powierzchni 645,57 m ² oraz posadowionego na tej działce gruntu budynku byłego magazynu wraz z pomieszczeniem komunikacji o powierzchni 39,48 m ² przyległego do budynku mieszkalnego, jak i pomieszczeń budynku byłego dworca PKP o powierzchni 88,82 m ². Przedmiotowa korespondencja została odebrana przez wyżej wymienionych w dniu 31 marca 2023 roku.

(dowód: pisma z dnia 29 marca 2023r. – k. 27-28, potwierdzenie nadania i odbioru – k. 29-29v)

W dniu 1 października 2024 roku (...) Państwowe S.A. z siedzibą
w W. wystawiła fakturę VAT nr (...), obciążając S. B. obowiązkiem zapłaty kwoty 633,71 złotych brutto z tytułu bezumownego korzystania w okresie od dnia 1 września 2024 roku do dnia 30 września 2024 roku
z nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o numerze ewidencyjnym (...) w zakresie części gruntu o powierzchni 645,57 m ² (łącznie kwota 198,51 zł brutto), pomieszczeń budynku byłego dworca PKP o powierzchni 88,82 m ² (kwota 376,91 zł brutto) oraz byłego magazynu wraz
z pomieszczeniem komunikacji o powierzchni 39,48 m ² (58,29 zł brutto).

(dowód: faktura VAT nr (...) – k. 39)

W dniu 7 listopada 2024 roku (...) Państwowe S.A. z siedzibą w W. wystawiła fakturę VAT nr (...), obciążając S. B. obowiązkiem zapłaty kwoty 496,11 złotych z tytułu bezumownego korzystania w okresie
od dnia 1 października 2024 roku do dnia 31 października 2024 roku z nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o numerze ewidencyjnym (...) w zakresie części gruntu
o powierzchni 645,57 m ² (łącznie kwota 198,51 zł brutto) oraz pomieszczeń budynku byłego dworca PKP o powierzchni 70,13 m ² (kwota 297,60 zł brutto).

(dowód: faktura VAT nr (...) – k. 31)

Pismem z dnia 18 lutego 2025 roku (...) Państwowe S.A. z siedzibą
w W. wezwała S. B. do zapłaty w terminie do dnia 4 marca
2025 roku łącznej kwoty 992,22 złotych z tytułu należności wynikających z faktur VAT
nr (...) oraz (...) wystawionych wobec bezumownego korzystania z części nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o numerze ewidencyjnym (...), położonej w K., gmina M..

(dowód: wezwanie – k. 32)

Wiosną 2024 roku miał miejsce pomiar powierzchni oraz pomieszczeń znajdujących się na działce gruntu o numerze ewidencyjnym (...) zajmowanych przez S. B.. Wówczas stwierdzono, że na przedmiotowej działce S. B. przechowuje łódź oraz przyczepę, jak i wypasa zwierzęta. Poza tym zajmuje i korzysta
z parteru pomieszczenia budynku (...) parterze, tj. korzysta z nich w celach mieszkaniowych, zaś wcześniej przetrzymywał w nich pasze dla zwierząt.

(dowód: zeznania świadka M. W. na k. 89-90 akt sprawy I C 290/24)

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo jest zasadne i jako takie zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Podstawą prawną roszczenia stanowi art. 224 § 2 kc oraz art. 225 kc, zgodnie
z którymi właściciel nieruchomości, a także użytkownik wieczysty (art. 233 kc), ma prawo domagać się wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy przez osobę nieposiadającą do niej tytułu prawnego. Roszczenie to ma na celu przywrócenie właścicielowi (użytkownikowi wieczystemu) równowagi ekonomicznej naruszonej bezprawną ingerencją w sferę jego prawa. Roszczenie to jest roszczeniem niezależnym od poniesionej przez uprawnionego szkody
i powstaje na skutek faktu korzystania z rzeczy bez tytułu prawnego. O rozmiarze roszczenia właściciela decydują wyłącznie kryteria obiektywne w postaci cen rynkowych za korzystanie
z danego rodzaju rzeczy oraz czasu jej posiadania.

W realiach niniejszej sprawy powód przedłożył dowód w postaci wydruku z księgi wieczystej, z którego jednoznacznie wynika, że jest on użytkownikiem wieczystym nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr (...), położonej w miejscowości K., gmina M., dla której Sąd Rejonowy w Mrągowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą (...). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dał również podstawy, by uznać, że pozwany w okresie od dnia 1 września 2024 roku
do 30 września 2024 roku oraz od dnia 1 października 2024 roku do dnia 31 października
2024 roku bezumownie korzystał z części w/w nieruchomości m.in. poprzez przechowywanie na niej różnych przedmiotów oraz hodując na niej zwierzęta. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w przedłożonej przez stronę powodową dokumentacji w postaci notatek służbowych sporządzonych przez pracowników powoda z wizji lokalnych nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr (...) znajdujących się na k. 26 i k. 85 akt sprawy, dokumentacji fotograficznej z k. 60-79 akt sprawy datowanej na 10 maja 2024 roku oraz
26 czerwca 2024 roku, wezwaniu do opóźnienia i uporządkowania nieruchomości oraz wezwaniu do zapłaty, jak i dokumentach księgowych wystawionych przez powoda, które
to dowody wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny obraz stanu faktycznego.

Co istotne, pozwany nie przedstawił żadnego dowodu na istnienie po jego stronie tytułu prawnego uprawniającego do zajmowania spornej części nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr (...), jak i co do tego, by nie korzystał on z przedmiotowej nieruchomości
w okresach, których dotyczy pozew. Jego argumentacja przytoczona w pozwie sprowadzała się do kwestionowania zakresu korzystania przez niego z gruntu oraz pomieszczeń w/w nieruchomości i nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zakres ten został określony żądaniem pozwu oraz przedłożoną przez powoda dokumentacją. Zaznaczyć przy tym należy,
że Sąd w ramach postępowania o sygn. akt I C 290/24 w przedmiocie zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystania przez pozwanego z nieruchomości, której dotyczy pozew, dokonał przesłuchania świadka M. W. co do czasu i zakresu ewentualnej okoliczności braku korzystania przez S. B. z części nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr (...). Na podstawie informacji uzyskanych od tego świadka nie można było jednak poczynić jednoznacznych ustaleń w tej kwestii. Dopytywany o powyższe kwestie świadek nie był bowiem w stanie wskazać, kiedy miało dojść do zamknięcia pomieszczeń budynku (...), czy budynków gospodarczych, a tym samym ewentualnego uniemożliwienia pozwanemu korzystania z nich, czy ich części, na co powoływał się pozwany. Lakonicznie wskazywał jedynie, że mogło mieć to miejsce między wiosną a jesienią 2024 roku, a więc hipotetycznie w czasie, którego dotyczy niniejszy pozew. Z pola widzenia nie może jednak znikać fakt, że przedstawiciele powoda okresowo przeprowadzali wizje nieruchomości,
w toku których dokonywali pomiarów, a ich wyniki znalazły odzwierciedlenie
w wystawionych dokumentach, w tym fakturach. Sąd nie znalazł przy tym podstaw,
by weryfikować wysokość odszkodowania ustaloną przez powoda w wystawionych fakturach, które to uwzględniają powierzchnię zajmowanego bezumownie gruntu oraz budynków i stawki obowiązujące w dniu wystawienia faktury, o czym zresztą pozwany został przez powoda poinformowany w uprzednio skierowanym do niego wezwaniu do zdania bezumownie zajmowanych części nieruchomości.

Uwadze Sądu nie umknęła przy tym okoliczność, że pomiędzy przedstawionymi przez powoda fakturami istniały rozbieżności co do zakresu zajmowanych przez pozwanego części nieruchomości oraz określonych w nich zakresów powierzchni budynku byłego dworca PKP, a tym samym wartości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Przedstawiona faktura VAT nr (...) opiewa na kwotę 633,71 złotych
i obejmuje swoim zakresem nie tylko powierzchnię gruntu nieruchomości, której dotyczy pozew o powierzchni 645,57 m ², do której pozwany miał swobody dostęp oraz pomieszczenia budynku byłego dworca PKP, ale i magazyn. Okoliczność ta nie była jednak przedmiotem dalszych ustaleń, a to wobec braku stosownych wniosków dowodowych ze strony pozwanego, jak również z uwagi na zakres żądania pozwu. Należy bowiem zauważyć,
że powód formułując takie, a nie inne żądanie pozwu w zasadzie ograniczył swoje roszczenie z tytułu faktury VAT nr (...) do kwoty 496,11 złotych, którym to żądaniem Sąd był związany i które to żądanie zbieżne jest z wartością wskazaną w fakturze VAT
nr (...). Choć powód nie wskazał przyczyny ograniczenia żądania wynikającego z faktury, to można podejrzewać, że ograniczenie to faktycznie wynika z tego, że pozwany we wrześniu 2024 roku został pozbawiony możliwości korzystania z magazynu, który został uwzględniony w pozycji 2 w fakturze VAT nr (...), jak i części pomieszczenia stanowiącego były budynek dworca PKP.

Odnosząc się zaś do podnoszonej przez pozwanego okoliczności rzekomego otrzymywania przez powoda płatności od Gminy wskazać należy, że pozostawała ona irrelewantna dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak jest bowiem podstaw do uznania,
że okoliczność ta (choć nie wykazana przez pozwanego) – w braku udowodnienia istnienia tytułu prawnego do korzystania ze spornej nieruchomości – zwalniała pozwanego
z obowiązku zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości na rzecz powoda jako jej użytkownika wieczystego.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że powód przedstawił dowody wykazujące istnienie po stronie pozwanego obowiązku uiszczenia odszkodowania za bezmowne korzystanie
z nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr (...), położonej w miejscowości K., gmina M., dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w Mrągowie prowadzi księgę wieczystą (...) za okres od września 2024 roku do października 2024 roku, zaś pozwany nie przedstawił żadnych przeciwdowodów, które mogłyby skutecznie zakwestionować twierdzenia powoda, a tym samym nie udźwignął ciężaru obowiązku wynikającego z treści art. 6 kc, który to nakazuje rozstrzygnąć sprawę na niekorzyść osoby opierającej swoją obronę na twierdzeniu o istnieniu jakiegoś faktu, jeżeli fakt ten nie został udowodniony.

W świetle powyższych ustaleń oraz rozważań, Sąd pominął wniosek dowodowy powoda o dopuszczenie dowodu z ponownego przesłuchania świadka M. W. jako nie tylko udowodniony zgodnie z twierdzeniem powoda, ale i nieprzydatny
do wykazania danego faktu oraz zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania.

Mając powyższe na uwadze – na podstawie art. 224 § 2 kc i art. 225 kc – orzeczono jak w punkcie I wyroku.

O odsetkach od poszczególnych roszczeń orzeczono na podstawie art. 481 kc, aprobując daty wymagalności roszczeń wskazane w pozwie.

O kosztach procesu orzeczono – stosownie do jego wyniku – na podstawie
art. 98 § 1 i 1 ¹ i 3 kpc i 99 kpc w zw. § 15 ust. 1 i w zw. § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokatów ( tekst jednolity: Dz. U. z 2023r. poz. 1964), zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 387 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 270 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Wśród udokumentowanych kosztów procesu znalazła się także opłata sądowa od pozwu w kwocie 100 złotych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa
w kwocie 17 złotych.

/-/ sędzia Krzysztof Połomski