I C 193/25 - uzasadnienie Sąd Rejonowy w Mrągowie z 2026-01-05
Sygn. akt I C 193/25
UZASADNIENIE
Powód (...) I., (...) S.K.A. z siedzibą we W. domagał się zasądzenia od pozwanej A. C. kwoty 9.605,46 złotych wraz
z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi
od dnia wniesienia powództwa w elektronicznym postępowaniu upominawczym do dnia zapłaty. Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że pozwana w dniu 16 lipca 2024 roku zawarła
z poprzednikiem prawnym powoda (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. umowę pożyczki nr (...), na podstawie której otrzymała kwotę 8.000 złotych na okres 30 dni, zobowiązując się do jej zwrotu na warunkach wskazanych w umowie, z czego się nie wywiązała. Swoją legitymację czynną w sprawie skonkretyzował podając, że na podstawie umowy cesji wierzytelności z dnia 16 września 2024 roku wierzyciel pierwotny (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. przeniósł wierzytelność wobec pozwanej z tytułu umowy pożyczki nr (...) na rzecz DeltaWise OÜ z siedzibą w Estonii, od którego to podmiotu powód nabył przedmiotową wierzytelność na podstawie umowy cesji z dnia 6 grudnia 2024 roku.
Pozwana A. C. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zakwestionowała roszczenie dochodzone pozwem co do zasady, jak
i wysokości. Zaprzeczyła, jakoby zawarła z wierzycielem pierwotnym powoda rzekomą umowę pożyczki nr (...). Podniosła zarzut nieudowodnienia roszczenia oraz braku legitymacji czynnej powoda. Poza tym wskazała, że przedłożona przez powoda zawiera klauzule niedozwolone w części dotyczącej pozaodsetkowych (kwota prowizji) oraz odsetkowych ( (...)) kosztów pożyczki. Jednocześnie podniosła, że pożyczkodawca nie dokonał zbadania jej zdolności kredytowej.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 16 lipca 2024 roku A. C. zawarła z (...) sp. z o.o.
z siedzibą w B. ramową umowę pożyczki kod (...). W § 2 umowy wskazano, że przedmiotem umowy jest określenie warunków zawarcia i rozwiązania ramowej umowy pożyczki, a także zawierania na jej podstawie umów pożyczek oraz określenie ogólnych zasad wykonywania przez strony zobowiązań wynikających z umów pożyczek. Sprecyzowano przy tym, że zawarcie ramowej umowy pożyczki następuje równocześnie z zawarciem pierwszej umowy pożyczki, przy czym pożyczkodawca udziela pożyczkobiorcy pożyczki każdorazowo na podstawie odrębnej umowy, dopuszczając udzielenie umowy pożyczki oraz umowy pożyczki refinansującej. W § 3. 8 umowy ustalono, że pożyczkę uważa się za zawartą
w momencie dokonania przelewu kwoty pożyczki zgodnie z dyspozycją pożyczkobiorcy.
W § 4 umowy pożyczkodawca uzależnił natomiast udzielenie pożyczki od pozytywnej oceny zdolności kredytowej pożyczkobiorcy.
(dowód: ramowa umowa pożyczki – k. 25-25v)
Tego samego dnia A. C. zawarła z (...) sp. z o.o. z siedzibą
w B. umowę pożyczki nr (...), na mocy której otrzymała kapitał w kwocie 8.000 złotych, zobowiązując się do zwrotu kwoty 8.987,39 złotych, w skład której wchodziła kwota 8.000 złotych tytułem całkowitej kwoty pożyczki, kwota 865,75 złotych z tytułu prowizji oraz kwota 121,64 tytułem odsetek kapitałowych. Okres kredytowania ustalony został na 30 dni, a termin spłaty na dzień 15 sierpnia 2024 roku. W § 2.6 umowy pożyczki skonkretyzowano, że pożyczkę uważa się za zawartą w momencie dokonania przelewu kwoty pożyczki. W dniu 16 lipca 2024 roku na rachunek bankowy wskazany w umowie pożyczki
nr (...) wpłynęła kwota 8.000 złotych, a w tytule transakcji wskazano m.in. „Pożyczka
z Umowy nr (...) UWAGA RACHUNEK NIE DO SPŁAT”.
(dowód: umowa pożyczki – k. 26-26v, wydruki – k. 29-32 i k. 66-67, wydruk przelewu –
k. 28 i k. 68)
W dniu 16 września 2024 roku pomiędzy (...) sp. z o.o. z siedzibą w B.
a DeltaWise OÜ z siedzibą w Estonii zawarta została umowa cesji wierzytelności
nr 1P/ (...), której przedmiotem była m.in. wierzytelność wobec A. C. wynikająca z tytułu umowy pożyczki nr (...) z dnia 16 lipca 2024 roku. W § 1.5 umowy cesji strony oświadczyły, że dniem cesji wierzytelności jest dzień podpisania umowy, tj. dzień 16 września 2024 roku.
(dowód: umowa cesji wierzytelności nr 1P/ (...) wraz z załącznikiem – k. 9-11)
W dniu 6 grudnia 2024 roku pomiędzy DeltaWise OÜ z siedzibą w Estonii a (...) I., (...) S.K.A. z siedzibą we W. zawarta została umowa przelewu wierzytelności, której przedmiotem stanowiła m.in. wierzytelność wobec A. C. wynikająca z tytułu umowy pożyczki nr (...) z dnia 16 lipca 2024 roku.
(dowód: umowa przelewu wierzytelności – k. 12-15 i k. 17-23, załącznik nr 3 do umowy przelewu wierzytelności – k. 21, oświadczenie o zapłacie ceny – k. 16)
Pismem z dnia 10 stycznia 2025 roku (...) I., (...) S.K.A. z siedzibą we W. wezwał A. C. do spłaty zadłużenia wynoszącego na dzień 10 stycznia 2025 roku kwotę 9.615,36 złotych z tytułu umowy pożyczki nr (...) z dnia 16 lipca 2024 roku.
(dowód: wezwanie – k. 8)
W dniu 9 stycznia 2025 roku (...) I., (...) S.K.A. z siedzibą we W. wystąpił do Sądu Rejonowego w Lublinie-Zachód w L. przeciwko A. C. z pozwem o zapłatę w elektronicznym postępowaniu upominawczym należności wynikającego z umowy pożyczki nr (...) z dnia 16 lipca 2024 roku w kwocie 9.605,46 złotych.
(dowód: dokumentacja (...) k. 6-7v i k. 34a)
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo jest zasadne i jako takie podlegało uwzględnieniu.
Powód pozwem dochodził wierzytelności powstałej w wyniku zawarcia przez pozwaną z wierzycielem pierwotnym (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. umowy pożyczki nr (...) z dnia 16 lipca 2024 roku. Pozwana zaprzeczała, jakoby zawierała
z wierzycielem pierwotnym powoda rzekomą umowę pożyczki. Wskazywała m.in., że nie składała wniosku o jej udzielenie, przedłożona przez powoda umowa pożyczki stanowi jedynie wygenerowany wydruk komputerowy i nie została podpisana, a jej warunki zaakceptowane. Jednocześnie zakwestionowała legitymację czynną powoda w sprawie.
W odpowiedzi na pozew podniosła także, że postanowienia umowne pożyczki załączonej
do akt zawierają klauzule niedozwolone w części dotyczącej pozaodsetkowych (prowizja),
co też miało wpływ i spowodowało rażące zawyżenie (...) dla umowy.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu pozwanej
w postaci braku legitymacji czynnej powoda w sprawie. Legitymacja czynna, jak i bierna, jest bowiem opartym na prawie materialnym uprawnieniem do występowania w charakterze strony w konkretnej sprawie sądowej, a wymóg jej posiadania stanowi przesłankę merytorycznego rozpoznania sprawy badaną przez Sąd w chwili orzekania.
Nie ulega wątpliwości, że pierwotny wierzyciel mógł – bez zgody pozwanego – przenieść wierzytelność na rzecz innego podmiotu. Zgodnie bowiem z art. 509 § 1 i 2 kc wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania, a wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w tym roszczenia o zaległe odsetki.
Warunkiem skutecznej cesji wierzytelności jest istnienie tego prawa. Aby wierzytelność mogła być przedmiotem przelewu, musi być w dostateczny sposób zindywidualizowana poprzez dokładne określenie stosunku zobowiązaniowego, z którego wynika. Judykatura przyjęła, że oznaczenie wierzytelności to wskazanie stron tego stosunku, świadczenia oraz przedmiotu świadczenia. Elementy te w momencie zawierania umowy przelewu powinny być oznaczone lub przynajmniej oznaczalne. Natomiast do chwili przejścia wierzytelności z majątku zbywcy do majątku nabywcy winno nastąpić dokładne sprecyzowanie pozostałych elementów stosunku zobowiązaniowego, w ramach którego istnieje zbywana wierzytelność ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1999 roku sygn. akt III CKN 423/99).
Sąd uznał, że powód przedkładając jako dowód w niniejszej sprawie umowę przelewu wierzytelności 1P/ (...) z dnia 16 września 2024 roku wraz z załącznikiem oraz umowę przelewu wierzytelności z dnia 6 grudnia 2024 roku z załącznikiem nr 3 do tej umowy, które to dokumenty zostały elektroniczne podpisane przez umocowane do działania w imieniu stron umowy cesji osoby wykazał w sposób wystarczający fakt nabycia wierzytelności względem pozwanej. Zawarte pomiędzy (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. i DeltaWise OÜ
z siedzibą w Estonii oraz kolejno DeltaWise OÜ z siedzibą w Estonii a powodem umowy przelewu wierzytelności zawierają bowiem wszelkie podmiotowo oraz przedmiotowo istotne elementy, by uznać je za skuteczne. Z przedłożonych umów jednoznacznie wynika między jakimi podmiotami doszło do ich zawarcia, jak również co było przedmiotem odpowiednio każdej z tych umów. Przedłożone załączniki do umów cesji korelują z treściami umów przelewu wierzytelności i konkretyzują nabywaną wierzytelność. W załączniku do umowy przelewu wierzytelności z dnia 16 września 2024 roku znajdującym się na k. 10-11 akt sprawy pod liczbą porządkową (...) widnieje wierzytelność wobec A. C. z tytułu umowy pożyczki nr (...) z dnia 16 lipca 2024 roku, zaś w załączniku, zaś w załącznik
nr 3 znajdującym się na k. 21 akt sprawy do umowy przelewu wierzytelności z dnia 6 grudnia 2024 roku przedmiotowa wierzytelność widnieje pod liczbą porządkową 224. Co istotne, wierzytelności te zostały odpowiednio zidentyfikowane poprzez podanie numeru pożyczki, który jest tożsamy z numerem wskazanym w przedłożonej przez powoda umowie. Nadto
w załącznikach wskazano inne niezbędne do identyfikacji umowy pożyczki dane. Jednocześnie powód przedstawił również dowód na okoliczność uiszczenia ceny sprzedaży uzgodnionej między stronami umowy przelewu wierzytelności z dnia 6 grudnia 2024 roku zawartej pomiędzy DeltaWise OÜ z siedzibą w Estonii a powodem, tj. oświadczenie o zapłacie ceny (
vide: oświadczenie na k. 16 akt sprawy). W treści umowy przelewu wierzytelności 1P/ (...) z dnia 16 września 2024 roku jej strony wprost oświadczyły zaś, że do jej zawarcia doszło w dniu jej podpisania (§ 1 pkt 5 umowy). Umowy te zostały przy tym zawarte przez osoby upoważnione, zarówno po stronie odpowiednio nabywców, jak i wierzycieli,
co wynika z treści przedłożonych przez powoda odpisów KRS oraz rejestrów oraz raportów
z weryfikacji podpisów. Wprawdzie dokumenty dotyczące cesji nie zostały poświadczone
za zgodność z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika powoda, to jednak zostały one opatrzone tzw. podpisem elektronicznym w ramach mSzafir. W tym też kontekście wskazać należy, że kserokopia dokumentu (której nie nadano cech odpisu) wprawdzie nie jest dokumentem w rozumieniu art. 243
1 kpc (czyli nadal nie jest dokumentem prywatnym, ani urzędowym), jednak jest innym środkiem dowodowym z art. 308 kpc, będącym dowodem pośrednim co do istnienia dokumentu o określonej wartości, przeprowadzanym
w procesie w oparciu o przepisy o dowodzie z dokumentów (art. 308
in fine kpc). Niepoświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów mogą zatem zostać włączone w poczet materiału dowodowego. Przepisy kpc nie zawierają zamkniętej listy środków dowodowych. Poświadczenie kserokopii dokumentu za zgodność z oryginałem nie jest każdorazowo warunkiem
sine qua non wprowadzenia takiego środka dowodowego
do postępowania cywilnego (
vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia
12 stycznia 2016 roku sygn. akt I ACa 823/15, publ. LEX nr 2004486). W tych warunkach uznać należało, że umowy przelewu wierzytelności przedstawione przez stronę powodową,
z punktu widzenia formy jej zawarcia, zachowały kryteria kodeksowej formy dokumentowej, stanowią również dokumenty, do których stosuje się przepisy o dokumentach prywatnych,
a w tym domniemanie autentyczności podpisu. Umowa cesji zawiera bowiem trwałe przedstawienie znaków językowych w widzialnej postaci, jak i podpis elektroniczny.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę powód wykazał zatem fakt przejścia na swoją rzecz wierzytelności.
Odnosząc się kolejno do zarzutu pozwanej w postaci nieudowodnienia roszczenia wskazać należy, że zawieranie umów za pośrednictwem środków porozumiewania się
na odległość jest dozwolone w obrocie prawnym. Jak już wskazano wyżej, powód swoje roszczenie wywodzi z zawartej z pozwaną drogą elektroniczną – umowy pożyczki
nr (...) z dnia 16 lipca 2024 roku, która – pod względem prawnym – stanowi kredyt konsumencki zawierany na odległość w rozumieniu art. 5 pkt 13 ustawy z dnia 12 maja
2011 roku o kredycie konsumenckim (
tekst jednolity: Dz. U. z 2016r. poz. 1528 ze zm,).
Stosownie do treści art. 3 tej ustawy kredyt konsumencki to umowa o kredyt
w wysokości nie większej niż 255.550 złotych albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Za umowę o kredyt konsumencki uważa się
w szczególności umowę pożyczki (art. 3 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy). Natomiast przez kredyt konsumencki zawierany na odległość rozumie się umowę o kredyt konsumencki zawieraną
z konsumentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystywaniu środków porozumienia się na odległość (art. 5 pkt 13 ustawy). Z kolei treść umowy o kredyt konsumencki została uregulowana w art. 30 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten stanowi, iż umowa powinna określać m.in. rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę
do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz
z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia (pkt 7 wskazanego przepisu), informację o innych kosztach, które konsument zobowiązany jest ponieść w związku
z umową o kredyt konsumencki, w szczególności opłatach, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, jeżeli są znane kredytodawcy oraz warunki, na jakich koszty
te mogą ulec zmianie (pkt 10 wskazanego przepisu), skutki braku płatności (pkt 12 tego przepisu), sposób zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty kredytu, jeżeli umowa je przewiduje (pkt 14 przepisu). Umowa pożyczki przedstawiona przez powoda zawiera postanowienia wymagane przez w/w przepis, tym samym należy stosować do niej przepisy przywoływanej ustawy.
Zgodnie z treścią art. 720 kc w zw. z art. 6 kc w procesie związanym z wykonaniem umowy pożyczki powód zobowiązany jest udowodnić, że strony zawarły umowę tej kategorii, a także że przeniósł na własność biorącego pożyczkę określoną w umowie ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku.
Strona powodowa na poparcie swojego roszczenia przedstawiła dowody w postaci: wydruku ramowej umowy pożyczki, kod umowy (...), umowy pożyczki nr (...)
z dnia 16 lipca 2024 roku, potwierdzenie dokonania transakcji płatniczej na kwotę
8.000 złotych datowanej na dzień 16 lipca 2024 roku, wydruk wezwania do zapłaty oraz wydruki z platformy poprzednika prawnego powoda znajdujące się na k. 29-32 i k. 66-67.
W ocenie Sądu dowody te wykazały, że poprzednika prawnego powoda i pozwaną A. C. łączyła umowa pożyczki nr (...) z dnia 16 lipca 2024 roku.
Dokumentem potwierdzającym fakt zawarcia przedmiotowej umowy – oprócz samej umowy pożyczki, która zawiera chronione prawem wrażliwe dane osobowe pozwanej – jest potwierdzenie dokonania na rzecz A. C. przelewu środków pieniężnych
w kwocie 8.000 złotych, któremu nie można odmówić wiarygodności. Przedłożony wydruk został bowiem dokument elektroniczny, wygenerowany na podstawie art. 7 Prawa bankowego, który na gruncie prawa procesowego należy uznać – na równi z oświadczeniem utrwalonym za pomocą pisma na nośniku tradycyjnym (papierze) – za dokument
w rozumieniu Kodeksu postępowania cywilnego (
vide: wyrok Sądu Apelacyjnego
w W. z dnia 26 marca 2019 roku sygn. akt VI ACa 378/17, publ. LEX nr 2785086,
a także M. A. (red.), Z. P. (red.), P
rawo bankowe
. Komentarz, (...) 2022). Co istotne, przedłożone przez powoda potwierdzenie wykonania przelewu nie zostało wygenerowane i wystawione przez samego powoda, tudzież jego poprzednika prawnego, a (...) Bank (...) S.A., a więc podmiot trzeci, za pośrednictwem którego środki zostały przelane. Jednocześnie dane wskazane w potwierdzeniu wykonania transakcji płatniczej korelują z postanowieniami przedstawionej przez powoda umowy pożyczki
nr (...), tj. przelana kwota odpowiada całkowitej kwocie pożyczki wskazanej w umowie oraz terminie zawarcia umowy, jak i numerze ją identyfikującym.
Uwzględniając zatem powyższe Sąd uznał, że brak było podstaw, by kwestionować prawdziwość przedłożonego przez powoda wydruku potwierdzenia dokonania transakcji płatniczej na kwotę 8.000 złotych, a w ślad za tym także przedłożonych przez powoda wydruków obrazujących proces zawarcia umowy pożyczki z k. 29-32 i k. 66-67 akt sprawy. Ostatecznie dowód w postaci dokonania transakcji w połączeniu z w/w wydrukami, a także wydrukami ramowej umowy pożyczki i umowy przesądził o uznaniu, że pozwana posiadała konto u poprzednika prawnego powoda, złożyła za pośrednictwem strony internetowej wniosek o udzielenie jej pożyczki i przeszła proces weryfikacji określony umową, przez
co pożyczkodawca dokonał wypłaty środków pieniężnych określonych w umowie pożyczki na rachunek wskazany przez pozwaną w kwocie 8.000 złotych.
W świetle przytoczonych regulacji prawnych i ustaleń zarzut pozwanej,
że przedłożona przez powoda umowa pożyczki nie zawiera podpisów, a ona nie złożyła oświadczenia o jej zawarciu, uznać należało za niezasadny. Niewątpliwie bowiem umowa pożyczki została zawarta przez strony za pośrednictwem Internetu, a pozwana dokonała czynności zmierzających do jej finalnego zawarcia elektronicznie, w tym podała swoje szczegółowe dane osobowe. Zauważyć przy tym należy, że umowa pożyczki, której dotyczy pozew, zawiera chronione prawem dane osobowe strony pozwanej, jak jej numer PESEL, adres zamieszkania, serię i numer dowodu osobistego, adres e-mail oraz numer telefonu.
Z kolei numer rachunku bankowego pozwanej został wskazany w ramach wydruku „raport weryfikacji natychmiastowej z serwisu kontomatik” z k. 29 akt sprawy. Trudno zatem zakładać, by poprzednik prawny powoda uzyskał te dane samowolnie, a następnie wykorzystał je do sporządzenia fikcyjnej umowy pożyczki i wypłaty środków tej pożyczki.
Poza tym wskazać należy, że judykatura wskazuje, iż umowa pożyczki dochodzi
do skutku przez samo porozumienie się stron i niezachowanie wymaganej formy pisemnej, ma jedynie skutek w ograniczeniach dowodowych określonych w art. 74 § 1 kc. Wystarczy, że strona powodowa uprawdopodobni fakt zawarcia umowy za pomocą pisma, bądź innych środków dowodowych, nie zastrzeżonych dowodowo. W przepisie tym mowa jest o tzw. początku dowodu na piśmie, którym może być każdy dokument wskazujący bądź
to bezpośrednio bądź pośrednio, że dokonano danej czynności prawnej. Początkiem dowodu na piśmie umowy pożyczki może być bez wątpienia – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – przekazanie kwoty pieniężnej (
vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października
2009 roku sygn. akt V CSK 109/09, publ. LEX nr 688046, wyrok Sądu Najwyższego z dnia
29 września 2004 roku sygn. akt II CK 527/03, publ. LEX 174143, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2008 roku sygn. akt IV CNP 6/08, publ. LEX nr 584768, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 1979 roku sygn. akt III CRN 287/78, publ. OSNC 1980/1-2/9).
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy strona powodowa w odpowiedzi na zarzuty pozwanej co do nieudowodnienia zawarcia
i wykonania umowy pożyczki nr (...) z dnia 16 lipca 2024 roku wniosła o zobowiązanie pozwanej do przedstawienia wyciągu z rachunku bankowego, na który dokonano przelewu środków, obejmującego okres od dnia 15 lipca 2024 roku do dnia 17 lipca 2024 roku celem wykazania otrzymania przez pozwaną środków pieniężnych w kwocie 8.000 złotych z tytułu umowy pożyczki nr (...) z dnia 16 lipca 2024 roku na rachunek bankowy wskazany
w ramach procedury zawarcia przedmiotowej umowy pożyczki, a także złożenia pisemnego oświadczenia co do tego, czy adres e-mail aga.13@wp.pl należy do pozwanej oraz czy składała ona zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w postaci wykorzystania jej danych osobowych przez osobę trzecią w ramach zawarcia umowy, której dotyczy pozew. W ocenie Sądu twierdzenia pozwanej co do braku zawarcia umowy pożyczki, o której mowa w pozwie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego budziły wątpliwości. W związku z tym, Sąd zobowiązał pozwaną do przedstawienia wyciągu z rachunku bankowego, na który przelana kwotę 8.000 złotych, obejmującego okres od dnia 15 lipca 2024 roku do dnia
17 lipca 2024 roku, jak i złożenia oświadczenia w powyżej opisanym zakresie (
vide: zarządzenie z dnia 11 września 2025r. na k. 58a akt sprawy). Pozwana nie wykonała jednak zobowiązania Sądu i nie przedstawiła żadnych środków dowodowych, które potwierdzałyby prawdziwość podnoszonych przez nią twierdzeń.
Mając zatem na uwadze zgromadzone w sprawie dowody oraz bierną postawę pozwanej w zakresie w/w zobowiązania Sąd uznał prawdziwość twierdzeń strony powodowej w zakresie zawarcia umowy pożyczki nr (...) z dnia 16 lipca 2024 roku. Dochodząc
do powyższego wniosku Sąd uwzględnił to, że powód przedstawił dowody wykazujące istnienie stosunku prawnego uprawniającego go do dochodzenia niniejszego roszczenia,
a pozwana oprócz swoich subiektywnych twierdzeń, nie przedstawiła żadnych przeciwdowodów, które mogłyby skutecznie zakwestionować twierdzenia powoda, a tym samym nie udźwignęła ciężaru obowiązku wynikającego z treści art. 6 kc, który to nakazuje rozstrzygnąć sprawę na niekorzyść osoby opierającej swoją obronę na twierdzeniu
o istnieniu jakiegoś faktu, jeżeli fakt ten nie został udowodniony.
Pozwana podniosła również zarzut abuzywności postanowień umowy pożyczki
nr (...) z dnia 16 lipca 2024 roku w zakresie ustalenia pozaodsetkowych kosztów pożyczki (prowizja), który nie zasługiwał na uwzględnienie. Analiza treści umowy pożyczki wykazała bowiem, że pożyczkodawca ustalił koszty pozaodsetkowe w wysokości dopuszczalnej w myśl art. 36a ust. 1 i 2 ustawy o kredycie konsumenckim (
tekst jednolity:
Dz. U. z 2024r. poz. 1497), który to przepis znajduje zastosowanie do umów, które zostały zawarte między pożyczkodawcami a konsumentami w dniu 18 grudnia 2022 roku albo później.
W art. 36 ust. 1 przywoływanej ustawy wprowadzono tzw. limit pozaodsetkowych kosztów w związku z określoną umową o kredyt konsumencki o okresie spłaty nie krótszym niż 30 dni, który weryfikuje się za pomocą wzoru matematycznego (...) = (K x 10%)
+ (K x n/R x 10%), gdzie K oznacza całkowitą kwotę kredytu (zdefiniowaną w art. 5 pkt 7),
n – okres spłaty wyrażony w dniach, zaś R – liczbę dni w roku. Przy tym pojęcie pozaodsetkowych kosztów kredytu zdefiniowano w art. 5 pkt 6a ustawy, który stanowi,
że pozaodsetkowe koszty kredytu to wszelkie koszty, które konsument ponosi w związku
z umową o kredyt konsumencki, z wyłączeniem odsetek. Pierwszy element wskazanego wzoru (10%) ma przy tym charakter stały dla danej kwoty kredytu. Drugi element (10%) jest zmienny – zależy od długości okresu kredytowania wyrażonego w dniach (por. Czech Tomasz,
Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. III, WKP 2023). Jednocześnie przepis art. 36 ust. 2 przywoływanej ustawy stanowi, że pozaodsetkowe koszty kredytu nie mogą być wyższe
od 45% całkowitej kwoty kredytu, a ust. 3 tego przepisu, że pozaodsetkowe koszty kredytu wynikające z umowy o kredyt konsumencki nie należą się w części przekraczającej maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu obliczoną w sposób określony
w ust. 1-2.
Przenosząc zatem powyższe na realia niniejszej sprawy wskazać należy,
że poprzednik prawny powoda uprawniony był do naliczenia w związku z zawieraną umową pożyczki nr (...) z dnia 16 lipca 2024 roku zawartą na okres 30 dni pozakodeksowych kosztów pożyczki w maksymalnej kwocie 865,75 złotych. Jak wynika bowiem z treści umowy pożyczki przedłożonej przez powoda, całkowita kwota pożyczki wynosi 8.000 złotych, a okres spłaty – 30 dni. Dokonując zatem rachunku matematycznego stosownie do treści art. 36 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim wychodzi, że (8.000 zł x 10 %) + (8.000 zł x 30 dni : 365 dni x 10 %) = 800 zł + 65,75 zł = 865,75 zł. W umowie przedłożonej przez powoda łączne pozaodsetkowe koszty pożyczki opiewają właśnie na kwotę 865,75 złotych (prowizja). Niewątpliwie więc ustalone przez poprzednika prawnego powoda pozaaodsetkowe koszty mieszczą się w ustawowym limicie. Zauważyć również należy, że ustalona przez poprzednika prawnego powoda opłata prowizyjna stanowi jedynie ok. 10,82 % kwoty pożyczki udostępnionej pozwanej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że poprzednik prawny powoda podjął swego rodzaju czynności zmierzające do uruchomienia umowy, przez
co wynagrodzenie prowizyjne w wysokości ok. 10,82 % całkowitej kwoty pożyczki uznać należało za adekwatne w stosunku do prostych czynności związanych z przygotowaniem, udzieleniem i uruchomieniem pożyczki, jak i zgodne z przywołanymi regulacji prawnymi ustawy o kredycie konsumenckim.
W ocenie Sądu treść umowy pożyczki załączonej do akt zawiera przy tym zwięzłe informacje prawne, określające nową sytuację prawną, w jaką konsument ma prawo wstąpić. Na pierwszej stronie umowy wskazane są dane pożyczkodawcy oraz pożyczkobiorcy.
W treści umowy jasno wskazano warunki, na jakich zostanie zawarta umowa. Podana została m.in. kwota, którą w związku z zawarciem umowy pożyczki zostanie udostępniona pożyczkobiorcy, jak i koszty związane z jej udzieleniem, w tym jakie opłata stanowi zysk pożyczkodawcy (prowizja). Podano także (...) oraz (...). Trudno w takiej sytuacji przyjąć, że pozwana nie wiedziała, przy zachowaniu chociażby minimum staranności w zakresie zapoznania się z przedstawioną mu umową, na jakie zobowiązanie wyraża zgodę. Poza tym podkreślić należy, że fakt, iż konsument zawiera umowę pożyczki z podmiotem profesjonalnym nie zwalnia go z zachowania minimum staranności w zakresie zapoznania się i przeczytania postanowień umownych, zgłoszenia ewentualnych zastrzeżeń, a ostatecznie złożenia oświadczenia woli jej zawarcia.
Pozwana kwestionowała także wysokość (...) ustalonego umową. Zarzut ten –
w ślad m.in. za powyższymi ustaleniami – również nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 359 § 1 kc, odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy
to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych (§ 2). Z kolei według art. 359 § 2
1 kc, odsetki maksymalne nie mogą w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych, które oblicza się jako sumę stopy referencyjnej NBP i 3,5 punktów procentowych. Jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne (§ 2
2). Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych, także w razie dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy (§ 2
3).
W dacie zawarcia umowy stopa referencyjna NBP wynosiła 5,75%, a zatem odsetki ustawowe 9,25%, zaś odsetki maksymalne – 18,5 % (
vide: dane ze strony internetowej NBP: https://nbp.pl/podstawowe-stopy-procentowe-archiwum/). Umowa z dnia 16 lipca 2024 roku przewidywała oprocentowanie całkowitej kwoty pożyczki w wysokości 18,5 % rocznie
(§ 1 umowy pożyczki), a więc mieszczące się w granicach przewidzianych ustawą. Także wskazana w umowie rzeczywista roczna stopa oprocentowania ( (...)) mieści się
w graniach wskazanych w załączniku nr 4 do ustawy o kredycie konsumenckim. Niewątpliwie bowiem, ustalenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania ( (...)) na poziomie 312,05% nie mogło być oceniane w oderwaniu od okresu kredytowania, który wynosił jedynie 30 dni.
Co też istotne wskazać należy, że przesłanki „naruszenia” nie spełniają wszystkie wadliwości umowy związane z przepisami wymienionymi w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim, a jedynie te nieprawidłowości, które naruszają cel ochrony konsumenckiej oraz które uniemożliwiają upewnienie się przez konsumenta co do treści zobowiązania (
vide: wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 20 lutego 2025 roku sygn. akt XXVII
Ca 53/25, publ. LEX nr 3856509). Sąd takich nieprawidłowości w niniejszej sprawie nie stwierdził.
Strona pozwana podniosła także zarzut braku zbadania jej zdolności kredytowej przed zawarciem umowy pożyczki, co miałoby prowadzić do nieważności umowy. Nie przedstawiła jednak żadnych dowodów, które wskazywałyby, że w dacie zawarcia umowy nie posiadała zdolności do wykonania zobowiązania, ani też aby jej sytuacja finansowa uniemożliwiała terminową spłatę pożyczki. W ocenie Sądu samo podniesienie takiego twierdzenia bez jego wykazania, nie może zostać uznane za wystarczające dla zakwestionowania ważności umowy. Tym bardziej, że z treści przedłożonych przez powoda wydruków wynika, że pozwana w toku procedury zawarcia umowy pożyczki podała dane dotyczące jej sytuacji finansowej. Informacje te były wymagane przez pożyczkodawcę właśnie w celu weryfikacji tożsamości pozwanej oraz oceny jej zdolności do spłaty zobowiązania. Fakt ich pozyskania i wykorzystania w procesie zawarcia umowy pozwala zakładać, że pozwana przeszła weryfikację przed zawarciem umowy, co też skutkowało finalnie zawarciem umowy pożyczki. W tych też okolicznościach Sąd uznał zarzut braku zbadania zdolności kredytowej podniesiony przez pozwaną za próbę uwolnienia się od spłaty wymagalnego zobowiązania.
Mając zatem powyższe na uwadze – na podstawie art. 720 § 1 kc w zw. z art. 6 kc
i art. 509 § 1 i 2 kc – orzeczono jak w punkcie I wyroku.
O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 kc, aprobując datę wymagalności roszczenia wskazaną w pozwie.
O kosztach procesu (pkt II wyroku) orzeczono – stosownie do jego wyniku –
na podstawie art. 98 § 1 i 1
1 i 3 kpc i 99 kpc w zw. § 15 ust. 1 i w zw. § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (
tekst jednolity: Dz. U. z 2023r. poz. 1964), zasądzając
od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.001 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu,
w tym kwotę 1.800 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Wśród kosztów procesu znalazły się także opłata sądowa od pozwu w kwocie 167 złotych oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictwa w łącznej kwocie 34 złotych.
/-/ sędzia Krzysztof Połomski
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Mrągowie
Data wytworzenia informacji: