I C 434/24 - zarządzenie, wyrok, uzasadnienie Sąd Rejonowy w Mrągowie z 2025-03-19

Sygn. akt: I C 434/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 marca 2025 roku

Sąd Rejonowy w Mrągowie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:

sędzia Krzysztof Połomski

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Katarzyna Mickiewicz

po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 roku w Mrągowie

na rozprawie

sprawy z powództwa G. (...) M. sp. j. z siedzibą w O.

przeciwko Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą
w W.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda G. (...) M.
sp. j. z siedzibą w O. kwotę 4.504 zł (cztery tysiące pięćset cztery złote) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 czerwca 2024 roku do dnia zapłaty,

II.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.817 zł (dwa tysiące osiemset siedemnaście złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego,

III.  nakazuje ściągnięcie od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Mrągowie kwoty 657,42 zł (sześćset pięćdziesiąt siedem złotych i czterdzieści dwa grosze) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

ZARZĄDZENIE

1.  (...)

2.  (...)

M., dnia 19 marca 2025r.

Sygn. akt I C 434/24

UZASADNIENIE

Powód G. (...) M. sp. j z siedzibą w O. domagał się zasądzenia
od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą
w W. na jego rzecz kwoty 4.504 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 8 czerwca 2024 roku do dnia zapłaty. Nadto wniósł o zasądzenie
od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 25 kwietnia 2024 roku doszło do kolizji drogowej,
w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd marki S. (...) o numerze rejestracyjnym (...) należący do K. K.. Podał, że poszkodowany zawarł
z powodem umowy najmu pojazdu zastępczego na czas określony od dnia 25 kwietnia
2024 roku do 24 maja 2024 roku, a z tytułu przedmiotowego najmu powód wystawił dwie faktury VAT opiewające łącznie na kwotę 8.854 złotych brutto (17 dni x 302 zł brutto
+ 12 dni x 310 zł brutto). Wskazał, że sprawca kolizji ubezpieczony był w zakresie odpowiedzialności cywilnej u pozwanego, który uznał swoją odpowiedzialność co do zasady, wypłacając na rachunek bankowy powoda kwotę 4.350 złotych tytułem odszkodowania
za najem pojazdu zastępczego. Motywując zasadność kwoty dochodzonej pozwem wskazał,
że stanowi ona różnicę pomiędzy kwotą wynikającą z wystawionych przez powoda faktur VAT a dotychczas wypłaconym przez pozwanego odszkodowaniem z tytułu najmu pojazdu.
W zakresie legitymacji czynnej w sprawie powód powołał się na umowę cesji z dnia 27 maja 2024 roku. W dalszej kolejności wskazał, że poszkodowany dążąc do minimalizacji szkody upoważnił pracownika powoda – A. P. do zorganizowania pojazd zastępczego
na warunkach ubezpieczyciela oraz wskazał swoje preferencje dotyczące warunków najmu.
Z kolei pełnomocnik poszkodowanego skontaktował się z ubezpieczycielem oraz wypożyczalnią współpracującą z ubezpieczycielem i zlecił organizację pojazdu zastępczego oraz dokonanie podmiany aut, jednak do zawarcia umowy finalnie nie doszło z uwagi na fakt, że wypożyczalnia współpracująca z ubezpieczycielem nie uwzględniła wniosku
o modyfikację niekorzystnych dla poszkodowanego warunków najmu. W zakresie przewidzianego fakturami okresu najmu pojazdu zastępczego wskazał, że poszkodowany dokonał zwrotu pojazdu zastępczego po otrzymaniu odszkodowania z tytułu szkody całkowitej i odbioru przez pozwanego wraku pojazdu.

W odpowiedzi na pozew pozwany Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie
od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu potwierdził fakt przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego szkody z dnia 25 kwietnia 2024 roku, jak i ustalenia oraz wypłaty odszkodowania z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego w kwocie 4.350 złotych (19 dni x 229 złotych brutto). Motywując swoje stanowisko w tym zakresie wskazał, że zweryfikował jedynie stawkę dobową najmu zastosowaną przez powoda z kwoty 310 złotych brutto do kwoty
229 złotych brutto, gdyż za taką stawkę ubezpieczyciel mógł zorganizować poszkodowanemu pojazd zastępczy. W tym kontekście podał, że pełnomocnik poszkodowanego przy zgłoszeniu szkody został pouczony o możliwości zorganizowania najmu pojazdu zastępczego
za pośrednictwem ubezpieczyciela oraz o prawie ubezpieczyciela do weryfikacji stawki dobowej najmu do tej przedstawionej w swojej ofercie. Zaznaczył również, że przedstawiciel poszkodowanego w dniu zgłoszenia szkody otrzymał również potwierdzenie, że najem organizowany przy udziale pozwanego posiada m.in. zniesioną opłatę z tytułu udziału własnego w szkodzie powstałej w wynajmowanym pojeździe i poszkodowany nie ponosi żadnych kosztów pod warunkiem użytkowania pojazdu zgodnie z przeznaczeniem
i przepisami prawa. W ocenie pozwanego powyższe świadczy o naruszeniu przez poszkodowanego obowiązku zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów, wywodzonego z art. 354 § 2 kc, art. 362 kc i art. 826 § 1 kc. Za zasadny czas najmu pojazdu zastępczego pozwany uznał zaś jedynie okres 19 dni obejmujący czas 12 dni do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania za szkodę całkowitą oraz 7 dni organizacyjnych niezbędnych na zagospodarowanie pozostałości i ewentualny zakup innego pojazdu w zamian uszkodzonego.

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 25 kwietnia 2024 roku miała miejsce kolizja drogowa, w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd marki S. (...) o numerze rejestracyjnym (...) stanowiący własność K. K.. Odpowiedzialność w zakresie odpowiedzialności cywilnej za powstałą szkodę przyjęło Towarzystwo (...)
i (...) S.A. z siedzibą w W..

(bezsporne, a nadto dowód: akta szkody – k. 86, decyzje – k. 74 i 77, zeznania świadka K. K. – k. 125-128v)

Po zdarzeniu z dnia 25 kwietnia 2024 roku K. K. nie posiadał innego pojazdu, z którego mógłby korzystać, dlatego też w dniu szkody zawarł z G. (...) M. sp. j z siedzibą w O. umowę najmu pojazdu na czas określony od dnia
25 kwietnia 2024 roku do dnia 7 maja 2024 roku (12 dni). Przedmiot najmu stanowił pojazd marki V. (...) o numerze rejestracyjnym (...). W regulaminie najmu wskazano,
że opłata za najem pobierana jest według cennika znajdującego się na stronie internetowej wynajmującego.

(dowód: umowa najmu z regulaminem – k. 18-18v, zeznania świadka K. K. – k. 125-128v)

W dniu zawarcia w/w umowy K. K. złożył pisemne oświadczenie,
że jest właścicielem pojazdu marki S. (...) o numerze rejestracyjnym (...) oraz poszkodowanym w wyniku kolizji z dnia 25 kwietnia 2024 roku. Wskazał, że w żaden sposób nie przyczynił się do kolizji, nie prowadzi działalności gospodarczej oraz nie jest płatnikiem podatku VAT. Wówczas też K. K. wypełnił ankietę dotyczącą jego preferencji w zakresie warunków najmu pojazdu zastępczego, w której wskazał, że wynajęty pojazd winien odpowiadać klasie pojazdu uszkodzonego, bezkosztowy, tj. bez udziału własnego, kaucji i kar umownych, udostępniony bez limitów kilometrów na cały okres naprawy pojazdu lub
w przypadku szkody całkowitej – wypłaty odszkodowania z tego tytułu. W zakresie wyposażenia pojazdu, który ma zostać wynajęty, wskazał na kamerę cofania, isofix oraz system E..

(dowód: oświadczenie – k. 30, ankieta – k. 32, zeznania świadka K. K. – k. 125-128v)

W dniu 25 kwietnia 2024 roku K. K. ustanowił też G. (...) M. sp. j. z siedzibą w O. swoim pełnomocnikiem w zakresie kontaktu z zakładem ubezpieczeń celem uzyskania wszelkich informacji dotyczących przebiegu likwidacji szkody, w tym informacji dotyczących naprawy pojazdu oraz ustaleń dokonywanych pomiędzy warsztatem a ubezpieczycielem, jak i upoważnił przedmiotową spółkę do czynnego udziału
w postępowaniu likwidacyjnym szkody

(dowód: oświadczenie – k. 30, pełnomocnictwo – k. 28, zeznania świadka K. K. – k. 125-128v)

Tego samego dnia K. K. udzielił pracownikowi G. (...) M.
sp. j. z siedzibą w O.A. P. pełnomocnictwa do wykonania wszelkich działań zmierzających do wynajęcia pojazdu zastępczego za pośrednictwem Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W., w tym zawarcia i odmowy zawarcia umowy najmu pojazdu z wypożyczalnią wskazaną przez ubezpieczyciela i dokonania analizy warunków najmu.

(dowód: pełnomocnictwo materialne – k. 29-30, zeznania świadka K. K. – k. 125-128v, zeznania świadka A. P. – k. 138-139v)

A. P. dokonał zgłoszenia szkody w Towarzystwie (...)
i (...) S.A. z siedzibą w W. i w dniu 26 kwietnia 2024 roku poinformował drogą e-mailową ubezpieczyciela o udzielonych mu upoważnieniach
w zakresie wykonania działań zmierzających do wynajęcia pojazdu zastępczego w zakresie szkody z dnia 25 kwietnia 2024 roku. Jednocześnie wskazał, iż K. K. w dniu 25 kwietnia 2024 roku rozpoczął korzystanie z pojazdu zastępczego na podstawie umowy najmu pojazdu zastępczego z G. (...) M. sp. j. z siedzibą w O., a przedmiot najmu stanowi pojazd marki V. (...), zaś dobowa stawka najmu 329 złotych brutto. Zaznaczył, że w przypadku braku akceptacji zastosowanej stawki, wnosi o podjęcie działań mających na celu zorganizowanie podmiany pojazdu zastępczego niezwłocznie
po otrzymaniu wiadomości. Jednocześnie wskazał, że przed organizacją najmu wnosi
o przedstawienie szczegółowych warunków najmu, tj. umowy najmu i regulaminów oferowanych przez wypożyczalnie celem podjęcia świadomej decyzji, która oferta jest korzystniejsza. Nadmienił przy tym, że poszkodowany przedstawił swoje preferencje dotyczące najmu, tj. oczekuje on pojazdu porównywalnej klasy do pojazdu uszkodzonego, bez kaucji, kar umownych oraz limitów kilometrów, jak i tego, by pojazd został mu udostępniony
na rzeczywisty okres naprawy pojazdu lub w przypadku szkody całkowitej – do momentu wypłaty odszkodowania przedłużonego o kilka dni na zagospodarowanie.

(dowód: zgłoszenie szkody – k. 80-83, wiadomość e-mail z dnia 26 kwietnia 2024r. – k. 33, zeznania świadka K. K. – k. 125-128v, zeznania świadka A. P. – k. 138-139v)

W odpowiedzi A. P. otrzymał od wypożyczalni współpracującej
z Towarzystwem (...) S.A. z siedzibą w W.K. R. dokumenty w postaci regulaminu oraz aneks do regulaminu wynikający z umowy zawartej między wypożyczalnią a ubezpieczycielem, w którym wskazano, że na podstawie odrębnych porozumień zawartych pomiędzy K. i W., W. pokrywa poniższe koszty związane
z najmem pojazdu: czynsz najmu pojazdu zastępczego, podstawienie i odbiór pojazdu zastępczego, udział własny z tytułu szkody powstałej na pojeździe w okresie użytkowania, opłata za wyjazd najmowanym pojazdem poza granice Rzeczypospolitej, przy czym najemca ponosi odrębne koszty w związku z najmem pojazdu zastępczego w zależności od jego decyzji w określonej poniżej wysokości: najem fotelika dziecięcego, najem nawigacji satelitarnej
i routera Wi-fi oraz inne opłaty określone w regulaminie, w szczególności w tabeli opłat,
z zastrzeżeniem art. 3, 4 i 6 aneksu. Najemca korzystający z najmu pojazdu zastępczego
w ramach tzw. OC sprawcy zwolniony jest z opłat w regulaminie w zakresie opłaty
za wskazanie w umowie każdego dodatkowego użytkownika, opłaty za przewóz zwierząt oraz kaucji.

(dowód: dokumentacja – k. 34-46, zeznania świadka A. P. – k. 138-139v)

W dniu 29 kwietnia 2024 roku wypożyczalnia K. R. poinformowała Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W., że powodem anulacji najmu pojazdu zastępczego było oczekiwanie na akceptację warunków najmu przez pełnomocnika poszkodowanego.

(dowód: akta szkody – k. 86)

W dniu 30 kwietnia 2024 roku A. P. po konsultacji z poszkodowanym K. K. wystąpił do wypożyczalni K. R. o wyjaśnienie – w świetle przedstawionych zapisów regulaminu – kwestii autoryzowanego czasu najmu ustalanego przez towarzystwo ubezpieczeniowe w szkody poprzez wskazanie, na jaki konkretnie czas poszkodowanemu przysługiwałby pojazd zastępczy oraz w jakiej stawce, a także wyjaśnienie zapisu pkt 34.2 i 44 oraz pkt 105 regulaminu, według którego najemca ponosi odpowiedzialność za utratę lub szkodę w samochodzie, ponieważ do jego obowiązków,
po zakończeniu najmu należy zwrot rzeczy w stanie niepogorszonym, jednakże nie ponosi
on odpowiedzialności za zużycie rzeczy będące następstwem prawidłowego używania, w tym do wskazania, czy najemca ponosi odpowiedzialność w szczególności za uszkodzenia pojazdu wynikające z niewłaściwego korzystania z pojazdu wbrew zaleceniom producenta, wbrew instrukcji obsługi (np. niewystarczającej ilości oleju w silniku lub skrzyni biegów, braku płynu hamulcowego, płynu A., płynu chłodzącego, niewłaściwego ciśnienia w oponach, przekroczenia dopuszczalnej ładowności), czy też niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz pkt 108, zgodnie z którym w przypadku gdy tabela opłat przewiduje zapłatę kary umownej tytułem naprawienia szkody w samochodzie, to następuje obciążenie najemcy
tą karą i pkt 110, w którym zastrzeżono uprawnienie wynajmującego do żądania od najemcy na zasadach ogólnych odszkodowania przewyższającego wysokość zastrzeżonej kary umownej w przypadkach przewidzianych regulaminem lub załącznikiem. Wskazał przy tym, że pkt 34.2, 44, 105, 106, 107, 108, 110 regulaminu przenoszą na najemcę koszty codziennej obsługi pojazdu oraz odpowiedzialność za ewentualne szkody wynikające z normalnego użytkowania lub niedopatrzeń. Jednocześnie wniósł o wyjaśnienie w jakiej sytuacji mają zastosowanie zapisy dotyczące odpowiedzialności najemcy za uregulowanie należności związanych
z umową najmu, i w jakim czasie po wystawieniu faktury za najem przenoszona jest
ta odpowiedzialność na najemcę.

(dowód: korespondencja – k. 34-47, akta szkody płyta CD – k. 86, zeznania świadka A. P. – k. 138-139v)

W dniu 4 maja 2024 roku wypożyczalnia K. R. poinformowała A. P., że przedstawione warunki najmu i dokumentacja stanowią jedyną akceptowalną formę rozpoczęcia usługi. W odpowiedzi A. P. zwrócił się do K. R. z prośbą
o powiadomienie o stanowisku wypożyczalni Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W..

(dowód: wiadomość e-mail z dnia 4 maja 2024r. – k. 38, zeznania świadka A. P. – k. 138-139v)

W dniu 7 maja 2024 roku K. K. ponownie zawarł z G. (...) M. sp. j z siedzibą w O. umowę najmu pojazdu na czas określony od dnia 7 maja 2024 roku do dnia 26 maja 2024 roku (17 dni). Przedmiot najmu stanowił tym razem pojazd marki R. (...) o numerze rejestracyjnym (...). W regulaminie najmu wskazano, że opłata za najem pobierana jest według cennika znajdującego się na stronie internetowej wynajmującego.

(dowód: umowy najmu pojazdu wraz z regulaminem – k. 20-20v)

W dniu 17 maja 2024 roku G. (...) M. sp. j. z siedzibą w O. wystawił fakturę VAT nr (...), obciążając K. K. obowiązkiem zapłaty kwoty 3.720 złotych brutto tytułem najmu samochodu marki V. (...) o numerze rejestracyjnym (...) za okres od dnia 25 kwietnia 2024 roku do dnia
7 maja 2024 roku (12 dni x 310 zł brutto), zaś w dniu 27 maja 2024 roku G. (...) M. sp. j. z siedzibą w O. wystawił fakturę VAT nr (...), obciążając K. K. obowiązkiem zapłaty kwoty 5.134 złotych brutto tytułem najmu samochodu marki R. (...) o numerze rejestracyjnym (...) za okres od dnia 7 maja 2024 roku do dnia 24 maja 2024 roku (17 dni x 302 zł brutto).

(dowód: faktura VAT nr (...)– k. 21, faktura VAT nr (...) – k. 22)

W dniu 27 maja 2024 roku K. K. zawarł z G. (...) M.
sp. j. z siedzibą w O. umowę cesji wierzytelności, której przedmiot stanowiła wierzytelność przysługująca mu w stosunku do Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. w kwocie 8.854 złotych z tytułu szkody z dnia
25 kwietnia 2024 roku, a obejmująca zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego przez okres potrzebny do przywrócenia pojazdu cedenta do stanu sprzed zaistnienia szkody lub do jej likwidacji w ramach szkody całkowitej.

(dowód: umowa cesji – k. 24, upoważnienie – k. 25)

Pismem z dnia 28 maja 2024 roku G. (...) M. sp. j. z siedzibą w O. wezwał Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W.
do uregulowania należności wynikających z faktury VAT nr (...) oraz faktury VAT nr (...) w łącznej kwocie 8.854 złotych brutto.

(dowód: wezwanie – k. 26-26v)

Decyzją z dnia 7 czerwca 2024 roku Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. ustaliło i wypłaciło na rzecz G. (...) M.
sp. j. z siedzibą w O. – jako podmiotu upoważnionego przez poszkodowanego – odszkodowanie w kwocie 4.350 złotych brutto z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie posiadanych dokumentów zaakceptowany został dziewiętnastodniowy czas najmu pojazdu, zaś dobowa stawka
za wynajem pojazdu została zweryfikowana do kwoty 229 złotych brutto, bowiem podczas zgłoszenia szkody ubezpieczyciel zaproponował najem pojazdu zastępczego
za pośrednictwem współpracującej z nim wypożyczalni w tej stawce, jak i poinformował
o akceptowanej stawce i skutkach wyjęcia pojazdu u innego podmiotu.

(bezsporne, a nadto dowód: decyzja – k. 78-79)

Szacunkowy zakres rynkowych stawek za wynajem pojazdu zastępczego odpowiadającego klasie pojazdu uszkodzonego na rynku lokalnym poszkodowanego (segment M kategorii minivan klasy C) wynosi od 95 złotych netto (116,85 złotych brutto)
do 260 złotych netto (319,80 złotych brutto). Stawki najmu pojazdu zastępczego zastosowane przez G. (...) M. sp. j. z siedzibą w O. odpowiednio w kwocie 302 złotych brutto oraz w kwocie 310 złotych brutto mieszczą się w granicach stawek stosowanych
na rynku lokalnym przy uwzględnieniu klasy pojazdu uszkodzonego.

(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu rzeczoznawstwa motoryzacyjnego M. P. – k. 105-120, opinia uzupełniająca biegłego sądowego M. P.
k. 146-149)

Szkoda z dnia 25 kwietnia 2024 roku została zakwalifikowana jako szkoda całkowita. K. K. zdecydował się na rozliczenie szkody w ramach procesu likwidacji szkody C., tj. sprzedaż wraku za pośrednictwem firmy współpracującej
z ubezpieczycielem. Decyzją z dnia 6 maja 2024 roku Towarzystwo (...)
i (...) S.A. z siedzibą w W. przyznało poszkodowanemu K. K. należność w kwocie 16.900 złotych tytułem odszkodowania
za szkodę całkowitą w pojeździe marki S. (...) o numerze rejestracyjnym (...).

(dowód: decyzja z dnia 6 maja 2024r. – k. 74-75)

W dniu 8 maja 2024 roku A. P. zwrócił się do Towarzystwa (...)
i (...) S.A. z siedzibą w W. o pomoc w zagospodarowaniu
i odebraniu uszkodzonego pojazdu zgodnie z przesłaną wyceną. Jednocześnie wystąpił
z prośbą o kontakt w celu ustalenia dogodnego terminu odbioru, wskazując, że wrak jest dostępny pod adresem ul. (...) w M..

(dowód: akta szkody – k. 86)

W dniu 9 maja 2024 roku A. P. poinformował Towarzystwo (...)
i (...) S.A. z siedzibą w W. o otrzymaniu przelewu przez poszkodowanego oraz ponownie wystąpił z prośbą o niezwłoczny kontakt w celu pomocy
w zagospodarowaniu uszkodzonego pojazdu oraz dopłaty różnicy do wartości rynkowej pojazdu wskazując, że wrak jest dostępny pod adresem ul. (...) w M..

(dowód: e-mail z dnia 9 maja 2024r. – k. 76, akta szkody – k. 86)

W dniu 17 maja 2024 roku A. P. zwrócił się do Towarzystwa (...)
i (...) S.A. z siedzibą w W. z prośbą o udzielenie informacji
na temat przebiegu likwidacji szkody, gdyż do tej pory nie odebrano od poszkodowanego uszkodzonego w wyniku zdarzenia z dnia 25 kwietnia 2024 roku pojazdu oraz nie poinformowano o przyjęciu odpowiedzialności w sprawie.

(dowód: akta szkody – k. 86)

Decyzją z dnia 22 maja 2024 roku Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. przyznało poszkodowanemu K. K. należność w kwocie 1.500 złotych tytułem odszkodowania za szkodę całkowitą w pojeździe marki S. (...) o numerze rejestracyjnym (...).

(dowód: decyzja z dnia 22 maja 2024.r – k. 54 i k. 77, akta szkody – k. 86)

W dniu 24 maja 2024 roku K. K. dokonał zwrotu pojazdu zastępczego, co miało miejsce niezwłocznie po otrzymaniu od ubezpieczyciela wypłaty środków z tytułu sprzedaży wraku pojazdu marki S. (...) o numerze rejestracyjnym (...).

(dowód: faktura VAT nr (...) – k. 22, zeznania świadka K. K. – k. 125-128v)

Sąd zważył, co następuje:

Zgłoszone powództwo było zasadne i zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Na samym wstępie wskazać należy, że pozwany uznał swoją odpowiedzialność
za skutki zdarzenia komunikacyjnego z dnia 25 kwietnia 2024 roku, stąd też nie wymagają szczegółowego odniesienia kwestie związane z podstawami tej odpowiedzialności. Okoliczność bezsporną w realiach niniejszej sprawy stanowi bowiem fakt częściowej wypłaty przez pozwanego odszkodowania z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego w kwocie
4.350 złotych. Jednocześnie strona powodowa wykazała, przekładając umowę cesji z dnia
27 maja 2024 roku oraz upoważnienie – stosownie do treści art. 509 § 1 i 2 kc – nabycie
od poszkodowanego wierzytelności obejmującej zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego
z tytułu szkody z dnia 25 kwietnia 2024 roku, a tym samym swoje prawo do dochodzenia należności objętej pozwem.

Spór stron skupiał się natomiast wyłącznie na granicach tej odpowiedzialności, sprowadzając się do odmiennej oceny zasadności czasu trwania najmu pojazdu oraz wysokości dobowej stawki tego najmu i uzupełnienia dotychczas przyznanego odszkodowania. Powód domagał się zapłaty różnicy pomiędzy kwotą wynikającą z wystawionych przez niego z tytułu najmu pojazdu zastępczego faktur VAT nr (...), opiewających na łączną kwotę 8.854 złotych, a dotychczas wypłaconym odszkodowaniem. Pozwany kwestionował zasadność przedmiotowej faktury, a to wobec nieskorzystania przez poszkodowanego z przedstawionej mu bez kosztowej oferty najmu pojazdu zastępczego, a tym samym naruszenia przez niego obowiązku minimalizacji szkody. Za zasadny czas trwania najmu pojazdu uznał jedynie dziewiętnastodniowy okres najmu, zaś zastosowaną przez powoda stawkę dobową najmu pojazdu zweryfikował do kwoty 229 złotych brutto, bowiem taką przedstawił w swojej ofercie. Jednocześnie kwestionował rynkowy charakter dobowych stawek najmu pojazdu zastępczego zastosowanych przez powoda. W zakresie uzasadnionego czasu trwania najmu wskazywał, że zweryfikował okres najmu pojazdu zastępczego z 29 dni
do 19 dni, obejmujący czas 12 dni do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania
za szkodę całkowitą oraz 7 dni organizacyjnych niezbędnych na zagospodarowanie pozostałości i ewentualny zakup innego pojazdu w zamian uszkodzonego.

Granice odpowiedzialności za skutki zdarzenia wywołującego szkodę wyznacza
art. 361 kc, który w § 1 stanowi, że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność
za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (§ 2).

Poddając analizie tę kwestię wskazać należy, że za normalne następstwo zniszczenia pojazdu należy uznać konieczność czasowego wynajęcia pojazdu zastępczego w okresie, gdy szkoda nie została jeszcze naprawiona ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z 8 września
2004 roku sygn. akt IV CK 672/03, publ. LEX nr 146324). Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury, możliwość domagania się zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego przez osoby nie prowadzące działalności gospodarczej obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego, tj. wszystkie wydatki pozostające
w związku przyczynowym ze szkodą w granicach obowiązku wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów określonych w art. 354 § 2 kc, art. 362 § 2 kc oraz
art. 826 § 1 kc. Jednocześnie na dłużniku ciąży obowiązek zwrotu wydatków celowych
i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika ( vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 roku sygn. akt III CZP 5/11, publ. OSNC 2018/6/56). Postulat pełnego odszkodowania przemawia za przyjęciem stanowiska o konieczności zwrotu przez ubezpieczyciela tzw. wydatków koniecznych, potrzebnych na czasowe używanie zastępczego środka transportu w związku z niemożliwością korzystania z niego wskutek zniszczenia. Termin "wydatków koniecznych" oznacza przy tym wydatek niezbędny dla korzystania z innego pojazdu w takim samym zakresie, w jakim poszkodowany korzystałby
ze swego środka lokomocji, gdyby mu szkody nie wyrządzono ( vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 roku sygn. akt III CZP 5/11, publ. OSNC 2012/3/28).

Odnosząc się do zarzutu pozwanego, jakoby poszkodowany nie spełnił ciążącego
na nim obowiązku minimalizacji szkody, wskazać należy, że żaden przepis prawa nie nakłada na poszkodowanego obowiązku zawarcia umowy najmu pojazdu za pośrednictwem ubezpieczyciela likwidującego szkodę. W uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 roku sygn. akt
III CZP 20/17 Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, które przekraczają koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu również są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych wówczas, gdy ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione. Poszkodowany zachowuje przy tym prawo wyboru podmiotu, z którym zawrze umowę najmu pojazdu zastępczego, a czynsz zastrzeżony przez wynajmującego jest ekonomicznie uzasadnionym wydatkiem poszkodowanego, podlegającym pokryciu w ramach ubezpieczenia OC, jeżeli nie wykracza poza stawki występujące na rynku lokalnym ( vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017 roku sygn. akt III CZP 20/17, publ. OSNC 2018/6/56). Przy tym okoliczność ta nie ma nic wspólnego z koniecznością poszukiwania przez poszkodowanego najtańszej oferty rynkowej najmu ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia
25 kwietnia 2002 roku sygn. akt I CKN 1466/99, publ. OSNC 2003/5/64).

W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie można było uznać,
by poszkodowany swoim zachowaniem naruszył obowiązek minimalizacji szkody. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że szkoda
w uszkodzonym na skutek zdarzenia z dnia 25 kwietnia 2024 roku pojeździe została zakwalifikowana jako całkowita, zaś poszkodowany w dniu w/w szkody zawarł z powodem umowę najmu pojazdu zastępczego. Nie posiadał on bowiem innego pojazdu, z którego mógłby korzystać, by móc wykonywać obowiązki życia codziennego. Zgromadzony
w niniejszej sprawie materiał dowodowy wykazał także, że poszkodowany – pomimo zawarcia umowy najmu pojazdu zastępczego z powodem – rozważał wynajęcie pojazdu
za pośrednictwem pozwanego ubezpieczyciela. Poszkodowany, nie znając się na procedurach związanych z likwidacją szkody, nie chcąc jednocześnie bezpośrednio samemu zajmować się procedurą zgłoszenia szkody i organizacji najmu pojazdu zastępczego m.in. w celu realizacji obowiązku minimalizacji szkody udzieliła bowiem pracownikowi powoda – A. P. pełnomocnictwa do wykonania wszelkich działań zmierzających do wynajęcia pojazdu zastępczego za pośrednictwem pozwanego ubezpieczyciela, w tym zawarcia
i odmowy zawarcia umowy najmu pojazdu z wypożyczalnią wskazaną przez ubezpieczyciela i dokonania analizy warunków najmu. Zebrane dowody wykazały także, że ubezpieczyciel, przedstawił pełnomocnikowi poszkodowanemu ofertę zawarcia umowy najmu pojazdu zastępczego za pośrednictwem wypożyczalni K. R., a ten dokonał ich analizy,
w wyniku której uznał, że niektóre z zapisów regulaminów są niejasne i po konsultacji
z poszkodowanym zwrócił się o ich wyjaśnienie bezpośrednio do wypożyczalni. Niejasności dotyczyły okresu, na jaki przysługuje poszkodowanemu pojazd zastępczy, stawki najmu, brak wskazania konkretnej informacji o gwarantowanej stawce, odpowiedzialności za eksploatację opłat dodatkowych oraz ewentualnej odpowiedzialności najemcy za płatność – niejasność sytuacji, w której ubezpieczyciel nie pokrywa pełnych kosztów. Wypożyczalnia K. R. w odpowiedzi poinformowała pełnomocnika poszkodowanego jedynie, iż przedstawione warunki najmu i dokumentacja stanowi jedyną akceptowalną formę rozpoczęcia usługi. Wówczas też A. P. zwrócił się do wypożyczalni z prośbą o powiadomienie
o powyższym stanowisku Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą
w W..

Sąd dokonał analizy przedstawionego pełnomocnikowi poszkodowanego regulaminu, która potwierdziła twierdzenia pełnomocnika poszkodowanego na okoliczność tego,
że na podstawie treści regulaminu nie sposób było ustalić, na jaki okres czasu wypożyczalnia byłaby w stanie zagwarantować poszkodowanemu pojazd zastępczy oraz jaka byłaby dobowa stawka najmu i uznał, że w związku z tym wystąpienie przez pełnomocnika z prośbą wyjaśnienia przedmiotowych kwestii było uzasadnione. Niezrozumiałym jest zaś postępowanie wypożyczalni, która w zasadzie nie odniosła się do stawianych jej zapytań,
a jedynie wskazała, że przedstawione warunki najmu i dokumentacja stanowi jedyną akceptowalną formę rozpoczęcia usług. Logicznym przy tym jest, że osoba poszkodowana
w sytuacji zawarcia umowy najmu pojazdu zastępczego, chce mieć pewność i gwarancję
co do sytuacji prawnej, w którą zamierza wstąpić. Nie ulega również wątpliwości, że kwestia czasu udostepnienia pojazdu zastępczego pozostaje kluczowa dla poszkodowanego, który został tymczasowo pozbawiony możliwości korzystania z własnego pojazdu. Naturalnym wydaje się również być, że poszkodowany, który został pozbawiony nie z własnej winy możliwości korzystania z własnego pojazdu, chce mieć pewność i gwarancję udostępnienia
mu pojazdu zastępczego na cały okres naprawy pojazdu, tudzież w przypadku szkody całkowitej – wypłaty odszkodowania i ewentualnie zakupu nowego pojazdu.

Jednocześnie dowód w postaci zeznań poszkodowanego K. K. uzupełniony dokumentacją załączoną do akt wykazał, że w/w zależało na tym, by mieć zapewniony pojazd zastępczy jak najszybciej, na cały okres likwidacji szkody oraz
by w związku z zawarciem umowy najmu nie obciążały go żadne ewentualne dodatkowe koszty.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę powyższe okoliczności nie pozwalają uznać, by poszkodowany przyczynił się do powiększenia rozmiaru szkody, naruszając obowiązek minimalizacji szkody. Poza tym, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, brak było podstaw, by przyjąć, że poszkodowany był zobowiązany do wyboru oferty wystosowanej przez pozwanego z uwagi jedynie na fakt, iż była „tańsza” pod względem dobowej stawki najmu pojazdu zastępczego. Pozwany nie zdołał bowiem wykazać, by jego warunki najmu pojazdów były bardziej korzystne, czy ekwiwalentne wobec warunków powoda, przy uwzględnieniu także innych – poza samą ceną – czynników. Z treści art. 362 kc wynika, że ciężar dowodu wykazania, że poszkodowany przyczynił się do powstania szkody spoczywa na stronie pozwanej. To bowiem strona pozwana z faktu przyczynienia się przez poszkodowanego do zwiększenia szkody wyciąga korzystne skutki prawne w postaci zmniejszenia obowiązku naprawienia szkody (por. M. K. (w:) red. A. O., System Prawa Prywatnego, tom 6, Prawo zobowiązań. Część ogólna, W. 2014,
str. 199 oraz P. S. (w:) K. O., Kodeks cywilny ).

Sporna pozostawała w dalszym ciągu granica odpowiedzialności pozwanego. Mając
na uwadze zakres sporu stron Sąd uwzględnił wniosek powoda o przeprowadzenie dowodu
z opinii biegłego sądowego z zakresu rzeczoznawstwa motoryzacyjnego na okoliczność ustalenia tego, czy stawka najmu pojazdu zastępczego zastosowana przez powoda mieści się
w granicach stawek stosowanych na rynku lokalnym przy uwzględnieniu klasy pojazdu uszkodzonego. Niewątpliwie bowiem ustalenie przedmiotowej kwestii wymagało wiadomości specjalnych.

Powołany w sprawie niezależny biegły sądowy M. P. wskazał,
że szacunkowy zakres stawek rynkowych za najem pojazdu zastępczego odpowiadającego klasie pojazdu uszkodzonego na rynku lokalnym wynosi od wynosi od 95 złotych netto (116,85 złotych brutto) do 260 złotych netto (319,80 złotych brutto), a tym samym stawki najmu pojazdu zastępczego zastosowane przez G. (...) M. sp. j. z siedzibą w O.
w kwocie 302 złotych brutto i 310 złotych brutto mieszczą się w granicach stawek stosowanych na rynku lokalnym przy uwzględnieniu klasy pojazdu uszkodzonego.

Strony postępowania ostatecznie nie kwestionowały przedmiotowej opinii. W ocenie Sądu opinia biegłego sądowego M. P. była miarodajna, bowiem została przygotowana przez osobę z odpowiednim doświadczeniem, w sposób profesjonalny, fachowy i poparty rzeczową argumentacją. Nie zawierała sprzeczności ani nieścisłości,
w pełni odpowiadała również zakreślonej przez Sąd tezie dowodowej.

Odnosząc się natomiast do kwestii uzasadnionego czasu trwania najmu pojazdu zastępczego wskazać należy, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w przypadku tzw. szkody całkowitej (tj. w sytuacji, gdy odszkodowanie ustalone zostało w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy wartością pojazdu mechanicznego sprzed zdarzenia powodującego szkodę, a wartością pojazdu w stanie uszkodzonym, którego naprawa okazała się niemożliwa lub nieopłacalna) obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego w okresie niezbędnym do nabycia innego pojazdu mechanicznego ( vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2013 roku sygn. akt III CZP 76/13, publ. OSNC 2014/9/85). Innymi słowy uznaje się, że czasem refundowanego najmu pojazdu zastępczego w przypadku szkody całkowitej jest okres od dnia wynajęcia pojazdu zastępczego w związku ze zniszczeniem posiadanego przez poszkodowanego pojazdu do dnia, w którym poszkodowany mógł nabyć faktycznie i obiektywnie odtworzyć możliwość korzystania ze zniszczonej rzeczy poprzez zakup innego pojazdu mechanicznego o podobnej wartości rynkowej. Okres ten może zatem kończyć się wcześniej niż dzień wypłaty odszkodowania za szkodę w pojeździe, może kończyć się w dniu wypłaty tego rodzaju świadczenia odszkodowawczego, jak również może wykraczać poza dzień wypłaty odszkodowania za szkodę całkowitą w samochodzie. W praktyce ubezpieczeniowej, wspartej poglądami orzecznictwa, zwyczajowo przyjmuje się zaś, że uzasadniony czas na nabycie innego pojazdu mechanicznego (tzw. czas organizacyjny) zawiera się w przedziale 7 dni począwszy od dnia wypłaty pełnego odszkodowania. Sąd w pełni podziela te poglądy.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał, że ubezpieczyciel uzgodnił
z poszkodowanym, że rozliczenie szkody z dnia 25 kwietnia 2024 roku nastąpi w ramach tzw. procesu likwidacji szkody C.. Z kolei w wyniku tego uzgodnienia w zakresie rozliczenia szkody ubezpieczyciel wypłacił poszkodowanemu odszkodowanie w dwóch transzach. Decyzją z dnia 6 maja 2024 roku Towarzystwo (...) S.A.
z siedzibą w W. przyznało poszkodowanemu K. K. należność w kwocie 16.900 złotych tytułem odszkodowania za szkodę całkowitą w pojeździe marki S. (...) o numerze rejestracyjnym (...), zaś decyzją z dnia 22 maja 2024 roku przyznało należność w kwocie 1.500 złotych uzyskaną z tytułu sprzedaży wraku pojazdu. Umowa najmu pomiędzy poszkodowanym a powodem trwała natomiast od dnia 25 kwietnia 2024 roku do dnia 24 maja 2024 roku. W ocenie Sądu wypłata pierwszej transzy odszkodowania nie naprawiła w pełni uszczerbku powstałego w majątku poszkodowanego
w wyniku zdarzenia z dnia 25 kwietnia 2024 roku. Nie stanowiła bowiem „pełnego” odszkodowania. Uwzględniając powyższe okoliczności wysnuć należy natomiast logiczny wniosek, że poszkodowany dokonał zwrotu pojazdu zastępczego niezwłocznie po tym, jak powziął wiadomość o wypłacie pełnego odszkodowania. Z tych też względów Sąd nie znalazł podstaw, aby poddać w wątpliwość zasadność najmu pojazdu zastępczego przez okres stwierdzony fakturami VAT nr (...), tj. łącznie 29 dni.

Zważywszy zatem na powyższe ustalenia, w tym wnioski opinii biegłego sądowego,
a także pogląd orzeczniczy, że czynsz zastrzeżony przez wynajmującego jest ekonomicznie uzasadnionym wydatkiem poszkodowanego, podlegającym pokryciu w ramach ubezpieczenia OC, jeżeli nie wykracza poza stawki występujące na rynku lokalnym, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, iż ubezpieczyciel obowiązany był wypłacić odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego za okres przewidziany umowami najmu w stawce rzeczywiście poniesionej, co zostało udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości wystawionymi przez powoda fakturami VAT nr (...). Biorąc pod uwagę dotychczas wypłaconą kwotę odszkodowania (4.350 zł) pozostała część odszkodowania winna wynosić 4.504 złotych (8.854 zł – 4.350 zł).

Mając powyższe na uwadze – na podstawie art. 805 § 1 i § 2 pkt 1 kc w zw.
z art. 361 § 1 i 2 kc oraz w zw. z art. 509 kc – orzeczono jak w punkcie I wyroku.

O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 kc – w ślad za żądaniem pozwu – przyjmując jako datę początkową ich naliczania dzień 8 czerwca 2024 roku.

O kosztach procesu orzeczono w punkcie II wyroku – stosownie do jego wyniku –
na podstawie art. 98 § 1, § 1 1 i § 3 kpc w zw. z § 2 pkt 3 i § 15 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2023r. poz. 1935), zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.817 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 900 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Wśród udokumentowanych kosztów procesu znalazła się także opłata sądowa od pozwu w kwocie 400 złotych oraz opłata skarbowa
od pełnomocnictwa w 17 złotych, a także zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego
w łącznej kwocie 1.500 złotych.

W punkcie III wyroku – na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( tekst jednolity: Dz.U. z 2023r. poz. 1144) –
w ślad za przyjętą regułą orzekania o kosztach procesu na pozwanego nałożono obowiązek uiszczenia kwoty 657,42 złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Kwota
ta stanowi nieuiszczone dotychczas koszty związane ze sporządzeniem opinii biegłego sądowego, które zostały tymczasowo poniesione przez Skarb Państwa.

/-/ sędzia Krzysztof Połomski

Dodano:  ,  Opublikował(a):  Beata Staroń
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Mrągowie
Osoba, która wytworzyła informację:  sędzia Krzysztof Połomski
Data wytworzenia informacji: