Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Mrągowie

UZASADNIENIE

Powód (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie od pozwanej S. R. (uprzednio: S.) kwoty 1.811,97 złotych z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od kwoty 1.495,72 złotych
od dnia 18 maja 2024 roku do dnia zapłaty. Nadto domagał się zasądzenia od pozwanej na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał, że strony w dniu 20 lipca 2021 roku zawarły ramową umowę pożyczki nr (...), na mocy której powód zobowiązał się do udzielenia pozwanej pożyczki na cele konsumpcyjne niezwiązane z działalnością gospodarczą w kwocie
2.000 złotych na okres 23 miesięcy, a ta zobowiązała się do zwrotu pożyczki na warunkach określonych w umowie, z czego nie wywiązała się.

Pozwana S. R. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zakwestionowała roszczenie dochodzone pozwem co do zasady, jak
i wysokości. Podniosła, że umowa ramowa pożyczki nr (...) nie jest umową pożyczki, a nadto że istnieją istotne wątpliwości co do tego, czy pozwana zawierała jakąkolwiek umowę z powodem. Zakwestionowała również fakt, by na rzecz pozwanej doszło do wypłaty środków pieniężnych, o których mowa w przedstawionych przez powoda dokumentach stanowiących jedynie wydruki komputerowe. Poza tym wskazała,
że przewidziana w ramowej umowie pożyczki kwota prowizji jest wysoka i stanowi próbę ominięcia przepisów o maksymalnym oprocentowaniu.

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 20 lipca 2021 roku S. R. za pośrednictwem strony internetowej zawarła z W. sp z o.o. z siedzibą w W. ramową umowę pożyczki
nr (...), na mocy której w dniu 20 maja 2022 roku otrzymała kwotę 2.000 złotych, zobowiązując się do zapłaty kwoty 4.254,87 złotych (kwota 2.000 złotych tytułem całkowitej kwoty pożyczki, kwota 1.640 złotych tytułem wynagrodzenia prowizyjnego oraz kwota
614,87 złotych tytułem odsetek umownych). Termin spłaty pożyczki został ustalony na dzień 11 kwietnia 2024 roku.

(dowód: ramowa umowa pożyczki nr (...) z załącznikami – k. 13-20, formularz informacyjny – k. 21-23, potwierdzenie wypłaty dla pożyczki – k. 24-25v, wydruk przelewu – k. 26 i k. 64-68, wydruk rozmowy z chatu W. L. – k. 56, potwierdzenia przelewów –
k. 57-63)

W okresie od dnia 13 lipca 2022 roku do dnia 2 listopada 2023 roku S. R. dokonała spłaty zobowiązania wynikającego z ramowej umowy pożyczki
nr (...) w łącznej kwocie 2.777,91 złotych. Następnie zaprzestała dokonywania spłat.

(dowód: potwierdzenia przelewów – k. 57-63, wydruki przelewów – k. 64-68)

Pismem z dnia 20 grudnia 2023 roku (...) sp. z o.o. z siedzibą W. wypowiedział S. R. ramową umowy pożyczki nr (...) z dnia
20 lipca 2021 roku z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia umowy – z uwagi
na niedokonywanie terminowych płatności. Jednocześnie poinformował S. R., że na dzień 20 grudnia 2023 roku jej zadłużenie wynosi 1.692,36 złotych oraz wezwał
ją do spłaty zadłużenia w terminie do dnia 24 stycznia 2024 roku.

(dowód: wypowiedzenie – k. 27, wydruk z książki nadawczej – k. 28, wydruk śledzenia –
k. 55, a także dane z elektronicznego śledzenie przesyłki na https://emonitoring.poczta-polska.pl/)

Pismem z dnia 17 kwietnia 2024 roku (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. wezwał S. R. do zapłaty zadłużenia z tytułu ramowej umowy pożyczki
nr (...) w kwocie 1.784,31 złotych w terminie do 1 maja 2024 roku – pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.

(dowód: pismo z dnia 17 kwietnia 2024r. – k. 29-29v)

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo jest zasadne i jako takie podlegało uwzględnieniu.

Powód pozwem dochodził wierzytelności powstałej w wyniku zawarcia przez niego
z pozwaną ramowej umowy pożyczki nr (...). Pozwana natomiast zaprzeczała, jakoby zawierała z powodem przedmiotową ramową umowę. Podniosła, że przedłożona przez powoda umowa ramowa pożyczki nr (...) nie jest umową pożyczki. Zakwestionowała również fakt, by na jej rzecz doszło do wypłaty środków pieniężnych,
o których mowa w przedstawionych przez powoda dokumentach stanowiących jedynie wydruki komputerowe. Poza tym wskazywała, że przewidziana w ramowej umowie pożyczki kwota prowizji jest wysoka i stanowiła próbę ominięcia przepisów o maksymalnym oprocentowaniu.

Odnosząc się do zarzutu pozwanej w postaci nieudowodnienia roszczenia wskazać należy, że zawieranie umów za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość jest dozwolone w obrocie prawnym. Powód swe roszczenie wywodzi z zawartej z pozwaną drogą elektroniczną umowy, która – pod względem prawnym – stanowi kredyt konsumencki zawierany na odległość w rozumieniu art. 5 pkt 13 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku
o kredycie konsumenckim ( tekst jednolity: Dz. U. z 2016r. poz. 1528).

Stosownie do treści art. 3 tej ustawy kredyt konsumencki to umowa o kredyt
w wysokości nie większej niż 255.550 złotych albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Za umowę o kredyt konsumencki uważa się
w szczególności umowę pożyczki (art. 3 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy). Natomiast przez kredyt konsumencki zawierany na odległość rozumie się umowę o kredyt konsumencki zawieraną
z konsumentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystywaniu środków porozumienia się na odległość (art. 5 pkt 13 ustawy). Z kolei treść umowy o kredyt konsumencki została uregulowana w art. 30 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten stanowi, iż umowa powinna określać m. in. rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę
do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz
z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia (pkt 7 wskazanego przepisu), informację o innych kosztach, które konsument zobowiązany jest ponieść w związku
z umową o kredyt konsumencki, w szczególności opłatach, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, jeżeli są znane kredytodawcy oraz warunki, na jakich koszty
te mogą ulec zmianie (pkt 10 wskazanego przepisu), skutki braku płatności (pkt 12 wskazanego przepisu), sposób zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty kredytu, jeżeli umowa
je przewiduje (pkt 14 wskazanego przepisu). Umowa pożyczki przedstawiona przez powoda zawiera postanowienia wymagane przez w/w przepis, tym samym należy stosować do niej przepisy przywoływanej ustawy.

Zgodnie z treścią art. 720 kc w zw. z art. 6 kc w procesie związanym z wykonaniem umowy pożyczki powód zobowiązany jest udowodnić, że strony zawarły umowę tej kategorii, a także, że przeniósł na własność – zgodnie z dyspozycją biorącego pożyczkę – określoną
w umowie ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku.

W ocenie Sądu zarzuty podniesione przez pozwaną nie znajdowały uzasadnienia
w świetle twierdzeń i dowodów przestawionych przez powoda. Zaoferowany przez stronę powodową materiał dowodowy wykazał, że pozwaną łączyła z powodem zawarta drogą elektroniczną ramowa umowa pożyczki nr (...), a na jej podstawie – stosownie
do postanowień przedmiotowej ramowej umowy pożyczki – doszło do wystawienia przez powoda tzw. potwierdzenia wypłaty pożyczki, o którym mowa w § 2 ramowej umowy pożyczki ( vide: potwierdzenie wypłaty dla pożyczki na k. 2425 akt sprawy) i udostępnienia pozwanej kapitału w kwocie 2.000 złotych, zaś pozwana zobowiązała się do spłaty kwoty
4.254,87 złotych (kwota 2.000 złotych tytułem całkowitej kwoty pożyczki, kwota
1.640 złotych tytułem wynagrodzenia prowizyjnego oraz kwota 614,87 złotych tytułem odsetek umownych) w terminie do dnia 11 kwietnia 2024 roku, czego nie wykonała. Przedstawione przez powoda dowody wykazały bowiem, że w okresie od dnia 13 lipca 2022 roku do dnia
2 listopada 2023 roku S. R. dokonała spłaty zobowiązania wynikającego
z ramowej umowy pożyczki nr (...) w łącznej kwocie 2.777,91 złotych, jednak
w listopadzie 2023 roku zaprzestała dokonywania dalszych spłat, w związku z czym doszło
do wypowiedzenia umowy.

Powyższego dowodzą nie tylko przedłożone przez powoda dokumenty w postaci ramowej umowy pożyczki nr (...) wraz z załącznikami i formularzem informacyjnym, harmonogramem spłat oraz potwierdzenie wypłaty pożyczki z dnia 10 maja 2022 roku, ale i wydruk rozmowy z chatu W. L., jak i potwierdzenie dokonania transakcji płatniczej z dnia 10 maja 2022 roku na kwotę 2.000 złotych, a nadto wydruki przelewów jednoznacznie wskazujące na to, że pozwana przez pewien czas dokonywała
na poczet w/w zobowiązania spłat oraz pismo z dnia 20 grudnia 2023 roku stanowiące wypowiedzenie umowy wraz z wydrukiem ze skrzynki nadawczej powoda oraz wydrukiem śledzenia przesyłek ze strony https://emonitoring.poczta-polska.pl.

Wiarygodność dokumentów w postaci ramowej umowy pożyczki nr (...) wraz z załącznikami i formularzem informacyjnym, harmonogramem spłat oraz wydruku rozmowy z chatu W. L. – w świetle treści art. 243 ¹ kpc i 245 kpc oraz art. 77 ² i 77 ³ kc – nie budziła wątpliwości Sądu. Zaznaczyć należy także, że Kodeks postępowania cywilnego nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych, na co wskazuje treść art. 309 kpc. Dopuszczalne jest zatem poczynienie ustaleń faktycznych na podstawie każdego dowodu,
o ile nie pozostaje to w sprzeczności z przepisami prawa. Przepis art. 309 kpc umożliwia więc przeprowadzenie dowodu innymi środkami dowodowymi, stosując odpowiednio przepisy
o dowodach, co umożliwia ustalenie faktów także na podstawie dowodów, którym nie można przypisać także waloru dokumentu.

Kluczowym dowodem potwierdzającym fakt zawarcia ramowej umowy pożyczki oraz zaciągnięcia przez pozwaną zobowiązania określonego potwierdzeniem wypłaty pożyczki
z dnia 10 maja 2022 roku w ocenie Sadu stanowi natomiast potwierdzenie dokonania przez powoda na rzecz pozwanej środków pieniężnych w kwocie 2.000 złotych, któremu nie można odmówić wiarygodności ( vide: wydruk przelewu na k. 26 akt sprawy). Przedłożony wydruk stanowi bowiem dokument elektroniczny, wygenerowany na podstawie art. 7 ustawy
z 1997 roku – Prawo bankowe, który na gruncie prawa procesowego należy uznać – na równi z oświadczeniem utrwalonym za pomocą pisma na nośniku tradycyjnym (papierze) –
za dokument w rozumieniu Kodeksu postępowania cywilnego ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2019 roku sygn. akt VI ACa 378/17, publ. LEX nr 2785086,
a także M. A. (red.), Z. P. (red.), P rawo bankowe . Komentarz, (...) 2022). Jednocześnie zauważyć należy, że przedłożone przez powoda potwierdzenie wykonania przelewu nie zostało wygenerowane i wystawione przez samego powoda, a przez (...) S.A., czyli podmiot trzeci, za pośrednictwem którego zostały przelane. Zauważyć również należy, że dane wskazane w potwierdzeniu wykonania transakcji płatniczej korelują
z postanowieniami przedstawionej przez powoda dokumentów, tj. przelana kwota odpowiada całkowitej kwocie pożyczki wskazanej w potwierdzeniu wypłaty pożyczki z k. 24 akt sprawy oraz została przelana na rachunek bankowy widniejąca przez pozwaną w tym dokumencie. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że brak było podstaw do kwestionowania prawdziwości przedłożonego przez powoda wydruku potwierdzenia dokonania transakcji płatniczej na kwotę 2.000 złotych. Ostatecznie dowód ten przesądził o uznaniu, że pozwaną S. R. i powoda łączył stosunek prawny, o którym mowa w pozwie.

Na tle przytoczonych regulacji prawnych i ustaleń zarzuty pozwanej co do braku udowodnienia faktu związania stron umową, o której mowa w pozwie uznać należało
za niezasadne. Niewątpliwie bowiem umowa pożyczki została zawarta przez strony
za pośrednictwem Internetu, a pozwana dokonała czynności zmierzających do jej finalnego zawarcia elektronicznie, w tym dokonała podania swoich szczegółowych danych osobowych. Nie można pomijać faktu, iż przedłożone przez powoda dokumenty – ramowa umowa pożyczki i potwierdzenie wypłaty pożyczki zawierają wrażliwe i chronione dane osobowe strony pozwanej, jak jej numer PESEL, adres zamieszkania, serię i numer dowodu osobistego, a także numer rachunku bankowego. Trudno zaś zakładać, by powód uzyskał te dane samowolnie,
a następnie wykorzystał je do sporządzenia fikcyjnej dokumentów i dokonał wypłaty środków pieniężnych. Gdyby bowiem rzeczywiście tak było, to w interesie pozwanej byłoby zawiadomienie o tym fakcie stosowanych organów ścigania., czego jednak nie dokonała.

Poza tym wskazać należy, że judykatura wskazuje, iż umowa pożyczki dochodzi
do skutku przez samo porozumienie się stron i niezachowanie wymaganej formy pisemnej, ma jedynie skutek w ograniczeniach dowodowych określonych w art. 74 § 1 kc. Wystarczy,
że strona powodowa uprawdopodobni fakt zawarcia umowy za pomocą pisma, bądź innych środków dowodowych, nie zastrzeżonych dowodowo. W przepisie tym mowa jest o tzw. początku dowodu na piśmie, którym może być każdy dokument wskazujący bądź
to bezpośrednio bądź pośrednio, że dokonano danej czynności prawnej. Początkiem dowodu na piśmie umowy pożyczki może być bez wątpienia – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – przekazanie kwoty pieniężnej ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października
2009 roku sygn. akt V CSK 109/09, publ. LEX nr 688046, wyrok Sądu Najwyższego z dnia
29 września 2004 roku sygn. akt II CK 527/03, publ. LEX 174143, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2008 roku sygn. akt IV CNP 6/08, publ. LEX nr 584768, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 1979 roku sygn. akt III CRN 287/78, publ. OSNC 1980/1-2/9).

Pozwana podniosła również, że przewidziana w ramowej umowie pożyczki kwota prowizji jest wysoka i stanowiła próbę ominięcia przepisów o maksymalnym oprocentowaniu, a tym samym podniosła zarzut abuzywności postanowień umowy w tym zakresie. Zarzut ten nie zasługiwał jednak na uwzględnienie. Analiza treści umowy pożyczki wykazała bowiem,
że pożyczkodawca ustalił koszty pozaodsetkowe w wysokości dopuszczalnej w myśl
art. 36a ust. 1 i 2 ustawy o kredycie konsumenckim ( tekst jednolity: Dz. U. z 2022r. poz. 246), który to przepis znajduje zastosowanie do umów, które zostały zawarte między kredytodawcami a konsumentami od dnia 1 lipca 2021 roku do 17 grudnia 2022 roku.

W przywołanej regulacji prawnej, ustawodawca wprowadził tzw. limity pozaodsetkowych kosztów w związku z określoną umową o kredyt konsumencki, których zasadność weryfikuje się za pomocą wzoru matematycznego (...) ≤ (K x 25 %) + (K x n/R x 30 %), gdzie K oznaczana całkowita kwota kredytu, n – okres spłaty wyrażony w dniach,
a R – liczba dni w roku. Przy tym pojęcie pozaodsetkowych kosztów kredytu zdefiniowano
w art. 5 pkt 6a ustawy, który stanowi, że pozaodsetkowe koszty kredytu to wszelkie koszty, które konsument ponosi w związku z umową o kredyt konsumencki, z wyłączeniem odsetek. Limit pozaodsetkowych kosztów kredytu określony w art. 36 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim stanowi pewien pułap wyliczany na podstawie całkowitej kwoty kredytu,
a składa się on z sumy dwóch elementów. Pierwszy element (25 %) ma charakter stały dla danej kwoty kredytu. Drugi element (30 %) jest zmienny – zależy od długości okresu kredytowania wyrażonego w dniach. Jednocześnie w art. 36a ust. 2 ustawy zastrzeżono,
że pozaodsetkowe koszty kredytu w całym okresie kredytowania nie mogą być wyższe
od całkowitej kwoty kredytu, a więc zgodnie z art. 5 pkt 7 ustawy, maksymalnej kwoty wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt (por. Czech Tomasz, Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. II, opubl. WKP 2018).

Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy wskazać należy, że powód uprawniony był do naliczenia w związku z zawieraną umową pozakodeksowych kosztów pożyczki
w maksymalnej kwocie 1.653,97 złotych. Jak wynika bowiem z treści umowy pożyczki przedłożonej przez powoda, całkowita kwota pożyczki wynosi 2.000 złotych,
a okres spłaty – 30 dni. Dokonując zatem rachunku matematycznego stosownie do treści
art. 36 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim wychodzi, że (2.000 zł x 25 %) + (2.000 zł
x 702 dni : 365 dni x 30 %) = 500 zł + 1.153,97 zł = 1.653,97 zł. Z kolei łączne pozaodsetkowe koszty kredytu ustalone przez pożyczkodawcę opiewają łącznie na kwotę 1.640 zł (opłata prowizyjna). Niewątpliwie więc ustalone przez powoda pozaaodsetkowe koszty pożyczki, choć wysokie, są niższe niż (...) wyliczone dla umowy i mieszczą się w ustawowym limicie. Nie ulega przy tym wątpliwości, że powód podjął czynności zmierzające do uruchomienia umowy, przez co ustalone przez niego wynagrodzenie prowizyjne, mieszczące się w ustawowym limicie uznać należało za adekwatne w stosunku do czynności związanych z przygotowaniem, udzieleniem i uruchomieniem pożyczki. Jednocześnie w ocenie Sądu treść ramowej umowy pożyczki oraz tzw. potwierdzenia wypłaty dla pożyczki załączonych do akt zawiera jednoznaczne informację prawne, określające nową sytuację prawną, w jaką konsument posiada prawo wstąpić. Na pierwszych stronach tych dokumentów wskazane są dane pożyczkodawcy oraz pożyczkobiorcy. W treści umowy jasno wskazano warunki, na jakich zostanie zawarta umowa. Podana została m.in. kwota, którą w związku z zawarciem umowy pożyczki zostanie udostępniona pożyczkobiorcy, jak i koszty związane z jej udzieleniem,
w tym jakie opłata stanowi zysk pożyczkodawcy (opłata prowizji). Trudno w takiej sytuacji przyjąć, że pozwana nie wiedziała, przy zachowaniu chociażby minimum staranności
w zakresie zapoznania się z przedstawioną mu umową, na jakie zobowiązanie wyraża zgodę. Poza tym podkreślić należy, że fakt, iż konsument zawiera umowę pożyczki z podmiotem profesjonalnym, nie zwalnia go z zachowania minimum staranności w zakresie zapoznania się i przeczytania postanowień umownych, zgłoszenia ewentualnych zastrzeżeń, a ostatecznie złożenia oświadczenia woli jej zawarcia.

Strona powodowa – wbrew twierdzeniom pozwanej – wykazała roszczenie także
co do wysokości, przekładając potwierdzenia przelewów z k. 57-68 akt sprawy oraz zestawienie dokonanych wpłat, przedstawiając sposób ich zaliczenia oraz przedstawiła, w jaki sposób dokonano obliczenia należności dochodzonej pozwem ( vide: pismo powoda z dnia
20 listopada 2024r. na k. 52 akt sprawy). Przedmiotowe zestawienia oraz wyliczenia powoda nie budziły wątpliwości Sądu.

Podsumowując powyższe stwierdzić należy, że powód w niniejszej sprawie skutecznie udowodnił istnienie obowiązku zapłaty po stronie pozwanej kwoty dochodzonej pozwem. Dołączone do akt dokumenty są kompletnie, spójne i uzupełniają się nawzajem. Pozwana natomiast oprócz swoich twierdzeń, nie przedstawiła żadnych przeciwdowodów, które mogłyby skutecznie zakwestionować twierdzenia powoda, czyli nie udźwignęła ciężaru obowiązku wynikającego z treści art. 6 kc, który to nakazuje rozstrzygnąć sprawę
na niekorzyść osoby opierającej swoje powództwo lub obronę na twierdzeniu o istnieniu jakiegoś faktu, jeżeli fakt ten nie został udowodniony. Z pola widzenia nie może znikać również to, że co do zasady, osoba, która w swym subiektywnym przekonaniu została niesłusznie pozwana z tytułu zobowiązania, którego nie zaciągnęła, winna dążyć do wyjaśnienia okoliczności z tym związanych. Pozwana tego zaniechała, co pozwala przyjąć,
że przedstawiona przez nią argumentacja w odpowiedzi na pozew zmierzała jedynie
do uchylenia się od płatności za zobowiązanie, które zaciągnęła we własnym imieniu.

Mając powyższe na uwadze – na podstawie art. 720 kc § 1 kpc w zw. z art. 6 kc – orzeczono jak w punkcie I wyroku.

O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 kc, aprobując datę wymagalności roszczenia wskazaną w pozwie.

O kosztach procesu orzeczono – stosownie do jego wyniku – na podstawie
art. 98 § 1 i 1 ¹ i 3 kpc i 99 kpc w zw. § 15 ust. 1 i w zw. § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2023r.poz. 1935), zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.117 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 900 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Wśród udokumentowanych kosztów procesu znalazła się również opłata od pozwu w łącznej kwocie 200 złotych oraz opłata skarbowa
od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych (pkt II wyroku).

/-/ sędzia Krzysztof Połomski